Các dòng FDI vào Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á đạt tới một đỉnh cao mới - Việt Nam đi theo chiều hướng đó, song vẫn cần tăng cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng và lực lượng lao động

17 thg 10 2006
image

Theo Báo cáo Đầu tư Thế giới của UNCTAD 2006 với tiêu đề “FDI từ các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi: Ý nghĩa đối với phát triển”, các dòng đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á, kể cả Châu Đại dương, đạt tới một đỉnh cao mới là 165 tỷ USD năm 2005, tăng 19% so với năm 2004. Do duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nên khu vực này trở nên hấp dẫn hơn đối với các dòng FDI nhằm mục đích tìm kiếm thị trường. Hơn nữa, khu vực này đã trở thành một điểm nóng về đầu tư của các công ty xuyên quốc gia vào các dịch vụ tài chính và các ngành công nghệ cao.

Báo cáo Đầu tư Thế giới 2006, do Liên Hợp Quốc (LHQ) tại Việt Nam công bố ngày hôm nay, cho thấy tổng lượng FDI vào các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi tiếp tục tăng và góp phần tạo ra cơ hội phát triển quan trọng cho nhiều nền kinh tế này.

Ông Subinay Nandy, Phó Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển LHQ, nói: “Các dòng FDI vào Việt Nam cũng theo chiều hướng đó, với tổng lượng FDI tiếp nhận được trong năm 2005 vượt quá hai tỷ USD. Sự gia tăng về FDI này cho thấy các nhà đầu tư tin tưởng vào tương lai của nền kinh tế Việt Nam. Song, Báo cáo cũng cho rằng môi trường đầu tư của Việt Nam cần tiếp tục được cải thiện. Việt Nam sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư và các công ty trong nước có thể sử dụng hiệu quả hơn nguồn vốn FDI nếu Việt Nam có các cơ sở hạ tầng và phương tiện viễn thông tốt hơn cũng như có lực lượng lao động với tay nghề cao hơn và các chính sách phát triển công nghệ quốc gia mạnh mẽ hơn”.

Một lần nữa, Trung Quốc là nước tiếp nhận nhiều FDI nhất trong khu vực (Hình 1 và 2a) cũng như trong tất cả các nước đang phát triển trên thế giới. Các dòng FDI vào nước này tăng lên tới 72 tỷ USD. Riêng nguồn FDI phi tài chính là 60 tỷ USD, có suy giảm một chút, trong khi các dòng FDI rót vào các dịch vụ tài chính tăng lên tới 12 tỷ USD chịu sự chi phối của những khoản đầu tư lớn vào các ngân hàng Trung Quốc. Hồng Kông (Trung Quốc) và Xinh-ga-po vẫn giữ vị trí thứ hai và ba trong khu vực về mức độ thu hút FDI (lần lượt là 36 tỷ USD và 20 tỷ USD). Một số nước ASEAN cũng đã đạt được mức tăng cao nhất về lượng FDI tiếp nhận. Ví dụ, các dòng FDI vào Inđônêxia tăng 177% lên tới 5.3 tỷ USD. Chính việc sáp nhập và mua bán các công ty xuyên quốc gia quy mô lớn, như trường hợp Công ty Philip Morris mua Công ty Sampoerna, đã tạo ra sự tăng vọt như vậy.

Khu vực này ngày càng thu hút nhiều FDI “chất lượng cao” nhằm vào các hoạt động có giá trị gia tăng và hàm lượng tri thức cao. Hãng Intel đang mở rộng các cơ sở lắp ráp và thử nghiệm ở Trung Quốc và Malaixia và có kế hoạch đầu tư 300 triệu USD để xây dựng một nhà máy linh kiện bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Ở Trung Quốc, FDI trong ngành chế tạo ngày càng hướng vào các công nghệ tiên tiến. Hãng Airbus có kế hoạch xây dựng một dây chuyền lắp ráp máy bay A320 ở Trung Quốc.

Sau khi tăng vọt vào năm 2004, các dòng FDI xuất đi từ khu vực đã giảm 11% vào năm 2005, song vẫn ở mức khá cao (68 tỷ USD). Báo cáo Đầu tư Thế giới 2006 đặc biệt chú ý tới hiện tượng các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi trở thành những nguồn FDI đáng kể (UNCTAD/PRESS/PR/2006/027), và theo Báo cáo này, sự xuất hiện gần đây của các công ty xuyên quốc gia từ các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi chủ yếu do tác động của các công ty đặt tại các nước Châu Á đang phát triển. Đông Á và Đông Nam Á là nơi tập trung gần 4/5 trong số 100 công ty xuyên quốc gia hàng đầu đến từ các nước đang phát triển (xem 10 công ty xuyên quốc gia hàng đầu của Châu Á trong Bảng 1).

Các nền kinh tế mới bắt đầu tiến hành công nghiệp hoá ở Châu Á, đó là Hồng Kông (Trung Quốc), Hàn Quốc, Xinh-ga-po và Đài Loan (Trung Quốc) vẫn là những nguồn FDI chủ yếu từ các nước đang phát triển, mặc dù tổng vốn FDI xuất đi từ những nước này đã giảm đáng kể vào năm 2005 (Hình 2b). Trong khi đó, lượng dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc gia tăng đã kích thích nguồn FDI xuất đi từ nước này tăng lên nhanh chóng, góp phần làm thay đổi cục diện chung của các dòng FDI xuất đi từ Châu Á.

Các dòng FDI xuất đi từ Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á vẫn chủ yếu tập trung vào ngành dịch vụ, song tỷ trọng nguồn vốn xuất đi từ khu vực hướng vào ngành chế tạo và tài nguyên thiên nhiên đang tăng lên. Về việc sáp nhập và mua bán các công ty xuyên quốc gia, tổng tỷ trọng của các ngành chế tạo và sơ chế tăng đáng kể từ 29% năm 2004 lên tới 54% năm 2005. Các công ty năng lượng ở Châu Á, đặc biệt là từ Trung Quốc và Ấn Độ, đã tăng cường việc mua các cơ sở dầu mỏ. Tổng Công ty Dầu lửa Quốc gia Trung Quốc (CNPC) đã mua Công ty PetroKazakhstan với giá 4,2 tỷ USD vào tháng 8 năm 2005 - đây thực sự là trường hợp mua bán lớn nhất trong ngành dầu khí của các công ty từ các nước đang phát triển và các nền kinh tế chuyển đổi.

Quá trình tăng trưởng kinh tế ở Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á vẫn diễn ra nhanh chóng và có rất ít dấu hiệu giảm xuống. Các dòng FDI vào và ra khỏi khu vực vẫn tiếp tục được mở rộng. Các dòng FDI vào Ấn Độ đã có thêm động lực mới vào những năm gần đây, và triển vọng thu hút FDI của nước này là rất sáng sủa. FDI vẫn có chiều hướng tiếp tục gia tăng ở Đông Nam Á, đặc biệt ở các nước có mức chi phí tương đối thấp. Các dòng FDI xuất đi từ Xinh-ga-po có khả năng lại tăng lên. Với sự hỗ trợ ngày càng tăng của Chính phủ và khả năng diễn ra một số trường hợp sáp nhập, mua bán công ty quy mô lớn, thì có thể dòng FDI xuất đi từ Trung Quốc có thể sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Báo cáo Đầu tư Thế giới và cơ sở dữ liệu của Báo cáo này hiện có trên mạng Internet tại địa chỉ: www.unctad.org/wir và www.unctad.org/fdistatistics

* * *

Nếu Quý vị muốn biết thêm thông tin, xin vui lòng liên hệ với:

Michael Coleman, UNDP, ĐT: (84-4) 942-1495 - máy lẻ: 161, email: michael.coleman@undp.org hoặc Nguyễn Việt Lan, UNDP, ĐT: (84-4) 942-1495 - máy lẻ: 186, email: nguyen.viet.lan@undp.org

    Tải tài liệu
    • Các dòng FDI vào Nam Á, Đông Á và Đông Nam Á đạt tới một đỉnh cao mới - Việt Nam đi theo chiều hướng đó, song vẫn cần tăng cường đầu tư cho cơ sở hạ tầng và lực lượng lao động English | Vietnamese