2017


Nơi trú ẩn khi bão: Vì sao những ngôi nhà có khả năng tránh chú bão và lũ đóng vai trò then chốt trong phát triển bền vững ở Việt Nam

by

Source: OCHA

Tuần trước, cơn bão Damrey quét qua miền Trung Việt Nam. Hơn 100 người chết và hơn 130.000 ngôi nhà bị ngập và hư hại. Gió với vận tốc lên tới 135 km/h đã tàn phá các tỉnh như Khánh Hòa, một tỉnh chưa từng chịu những cơn bão phá hủy mạnh như vậy trong lịch sử. Đặc biệt thiệt hại vì cơn bão vào đúng lúc diễn ra các sự kiện cao cấp nhất toàn cầu với sự xuất hiện của các nhà lãnh đạo thế giới đến thảo luận về tác động toàn cầu của biến đổi khí hậu và Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á Thái Bình Dương (APEC). 

Rất tiếc là những dự báo về thay đổi liên quan tới khí hậu dường như đã đúng. Cơn bão tuần trước rất giống như dự báo thời tiết chính thức của Chính phủ Việt Nam rằng các cơn bão với cường độ mạnh và thường xuyên hơn, khó lường trước diễn biến sẽ thường xuyên tấn công hơn. Tôi hy vọng các nhà lãnh đạo thế giới họp để thảo luận về các hoạt động liên quan tới biến đổi khí hậu vào tuần tới ở Bonn, bao gồm cả các quan chức cấp cao của Việt Nam sẽ lưu ý và có hành động nhằm đảm bảo có các hoạt động nhanh chóng để giảm khí thải trên toàn cầu và đẩy mạnh thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm giảm thiệt hại và mất mát do các cơn bão gây ra trong tương lai. Đồng thời tôi cũng mong muốn các nhà lãnh đạo APEC ghi nhận về những tổn thất lớn lao của cơn bão này và nhớ rằng phát triển xanh và ít carbon là điều kiện tiên quyết, chứ không phải là một điều kiện bổ trợ cho phát triển kinh tế bền vững.

Tuy nhiên, khát vọng về các thỏa thuận toàn cầu không thể giúp đỡ ngay gì cho 130,000 gia đình nếu như không có nhà cho họ có nhà để ở hay để điều tra về thiệt hại do bão lụt gây ra đối với gia đình và sinh kế của họ hiện nay. Những ngày này, LHQ đã phối hợp chặt chẽ với các đối tác Chính phủ, Hội chữ thập đỏ và các nhóm xã hội dân sự để cứu trợ trực tiếp tới những người đang cần hỗ trợ nhất. Chính phủ đã đề nghị LHQ hỗ trợ và chúng tôi đang cố gắng tối đa để hỗ trợ mặc dù nguồn lực hạn chế và nhu cầu hỗ trợ rất lớn.

Đảm bảo tiếp cận được nơi tránh trú khẩn cấp đóng vai trò cơ bản để cứu vớt sự sống và hỗ trợ nhân đạo khẩn cấp hiện nay. Hỗ trợ các gia đình bị có nhà bị phá hủy sửa chữa lại nhà đặc biệt đóng vai trò quan trọng vì mùa bão năm nay hiện chưa kết thúc.

Bên cạnh việc cứu sống, hỗ trợ sửa nhà khẩn cấp sẽ giúp các gia đình có chỗ ở và quay trở lại ngôi nhà mình, đảm bảo an ninh và an toàn cho mọi thành viên, đảm bảo tính riêng tư và phẩm giá cũng như giảm gánh nặng cho hệ thống ứng phó khẩn cấp hiện đã rất căng thẳng. Vì chỗ ở khẩn cấp ở các xã thường là các trường học, trụ sở cơ quan chính quyền địa phương, nên việc hỗ trợ sửa nhà khẩn cấp sẽ gián tiếp giúp bình thường hóa hoạt động của trường học và các nơi cung cấp dịch vụ công khác.

Hỗ trợ cũng sẽ giúp dòng người di cư từ nông thôn ra thành phố, vốn thường do các tác động của thiên tai. Những dòng người di cư như vậy, đặc biệt là đối với trẻ vị thành niên di cư tìm việc mà không có người lớn đi kèm là một yếu tố rủi ro lớn, và khiến những người rất dễ bị tổn thương này càng dễ bị bóc lột theo các hình thức khác nhau.

Chính phủ Việt Nam hiểu tầm quan trọng của một căn nhà an toàn đối với những hộ nghèo. Những năm gần đây, Chính phủ đã thực hiện chương trình quốc gia nhằm đưa ra các chính sách hỗ trợ và các giải pháp cho hộ nghèo xây dựng nhà chống bão lũ ở miền Trung theo đó đã hỗ trợ hơn 20,000 hộ gia đình xây dựng nhà an toàn. Chương trình thành công này cũng đã truyền cảm hứng cho dự án chống chọi với thiên nhiên thành công đầu tiên của Việt Nam trên toàn cầu khi nhận được khoản tài trợ không hoàn lại từ Quỹ khí hậu xanh mới thành lập gần đây (GCF). 

Dự án GCF là một sáng kiến của Chính phủ Việt Nam và UNDP dựa trên dự án nhà ở chống bão lũ và cung cấp hỗ trợ cho 4000 gia đình để thiết kế nhà vững hơn và có khả năng chịu được các cơn bão cường độ lớn như cơn bão tuần qua. Dự án hướng tới các hộ gia đình nghèo và cận nghèo hiện đang ở trong những ngôi nhà không an toàn. 

Dự án của Chính phủ hiện đang ở giai đoạn kết thúc và tôi chỉ mong muốn rằng sau cơn bão lớn tuần này, Chính phủ và nhà tài trợ sẽ cân nhắc kỹ lưỡng về giai đoạn tiếp theo. Chúng ta cần kéo dài và mở rộng hỗ trợ về nhà ở cho những người cần hỗ trợ hiện nay, đồng thời cũng nhằm tăng cường sáng kiến nhà an toàn dành cho người nghèo và người cận nghèo - những người thường không có khả năng vay vốn. Chúng tôi tin tưởng rằng quan hệ đối tác GCF với Chính phủ sẽ tạo nên những tác động chuyển giao và các kỹ năng và năng lực cần thiết ở Việt Nam. Nhưng để làm được việc này, cần nhiều vốn nữa và các chương trình trong tương lai của Chính phủ cần đảm bảo rằng không đứa trẻ dễ bị tổn thương nào, không người tàn tật nào, không người già nào sống cô đơn và không gia đình nào đang cố gắng thoát nghèo cần phải lo lắng về nhu cầu cơ bản nhất là tìm một chỗ trú ẩn khi cơn bão sắp tới tấn công.

Blog post Featured