Dự thảo luật phản ánh nhu cầu của người dân thường ở Việt Nam

rice farm
Ông Nguyễn Tiến Lợi, 58 tuổi, tại ruộng lúa của gia đình ở tỉnh Vĩnh Phúc, Việt Nam.

Trần Thị Hy là chủ tịch hội khuyến học thị trấn Cho Lau ở tỉnh Bình Thuận Việt Nam. Gần đây, bà tham dự một buổi tham vấn công khai về một biện pháp tăng học phí đã đề xuất.

Bà cho biết: "Tôi được phát một phiếu điều tra để điền vào và được mời phát biểu. Tôi tin rằng là Hội đồng Nhân dân tiến hành tham vấn công khai thế này trước khi ra quyết nghị là rất quan trọng”.

Tiêu điểm

  • Hơn 10.000 người dân được bày tỏ quan điểm của mình về các quyết định của chính phủ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của họ
  • Dự án khởi động ở ba tỉnh và đến cuối năm 2011 đã nhân rộng ra hơn 16 tỉnh thành trên toàn quốc.

Một điều cơ bản trong một nước dân chủ là công dân có quyền tham gia vào các quá trình ra quyết định. Một chương trình kéo dài 3 năm của UNDP giới thiệu hoạt động tham vấn công khai ở Việt Nam đã tạo cơ hội cho hơn 10.000 người dân được bày tỏ quan điểm của mình về các quyết định của chính phủ ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của họ. Nhờ vậy, nhiều đề xuất và quyết định ở cấp tỉnh đã được chỉnh sửa để phản ánh đúng hơn nhu cầu, quyền lợi và mong đợi của những người dân thường.

Ví dụ như dân làng ở xã Minh Quang, tỉnh Vĩnh Phúc phát hiện ra họ không được phép dùng đất để thế chấp nữa. Do vậy gần 300 đơn xin vay vốn đã bị một vài ngân hàng từ chối. Một quyết định hành chính thay đổi ranh giới huyện làm cho các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mất hiệu lực nên người dân không thể vay tín dụng để đầu tư vào đất hay doanh nghiệp.

Đồng thời, tỉnh Vĩnh Phúc đã được chọn tham gia vào một dự án thử nghiệm do UNDP hỗ trợ để tổ chức các buổi tham vấn công khai trong toàn tỉnh. Hội đồng Nhân dân tỉnh tổ chức các phiên họp điều trần công khai trực tiếp giải quyết vấn đề giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sau khi thu thập ý kiến của 700 người dân.

Sau đó, Hội đồng Nhân dân chuyển những điều phản đối đó đến các ngân hàng và chính quyền địa phương và nhờ đó người dân được nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới phản ánh đúng về ranh giới hành chính mới. Thế là giờ đây họ tiếp cận được các khoản tín dụng họ cần.

Ông Nguyễn Tiến Lợi, đến từ thôn Minh Quang cho biết: “Tôi có cơ hội được đại diện cho 298 hộ gia đình tại phiên điều trần mà tôi được mời phát biểu". Ông Lợi và chín người nữa đại diện tham gia vào phiên điều trần. “Sau buổi điều trần, tôi thấy các cấp chính quyền hành động ngay và gia đình chúng tôi đã được nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mới. Tôi thấy rất mừng”.

Dự án khởi động ở ba tỉnh và đến cuối năm 2011 đã nhân rộng ra hơn 16 tỉnh thành trên toàn quốc bao gồm cả Thành phố Hồ Chí Minh - thành phố lớn nhất Việt Nam.

Ở Bình Thuận, Bà Trần Thị Hy và 1.300 người nữa đã lên tiếng nói về các khoản học phí đã đề xuất. Hội đồng Nhân dân tỉnh đã nhận được một thông điệp rất rõ ràng từ người dân đó là dù tăng học phí là điều hợp lý song rất nhiều khả năng việc học phí tăng làm cho người dân không đủ khả năng cho con em họ đi học. Thay vào đó, họ đề xuất hoãn tăng học phí và nếu có tăng thêm khoản nào thì sử dụng ngân sách nhà nước. Kết quả trực tiếp của buổi tham vấn là Hội đồng Nhân dân đồng ý hoãn thực hiện quyết định tăng học phí.

Ấn phẩm
Chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh ở Việt Nam (PAPI) 2012

Dựa trên kiến thức và trải nghiệm của ‘khách hàng’ đối với các ‘sản phẩm’ của toàn bộ quá trình ‘sản xuất’ của bộ máy nhà nước, PAPI cung cấp hệ thống chỉ báo khách quan góp phần đánh giá hiệu quả quản trị và hành chính công cấp tỉnh, tạo động lực để lãnh đạo các cấp tại địa phương ngày càng nâng cao hiệu quả quản lý của mình.

Xem các ấn phẩm khác