Sáng kiến toàn cầu mang lại hi vọng cho cư dân vùng đồi núi ở Việt Nam

unredd
Dân làng học cách đo chiều cao cây, độ dốc và đường kính thân cây

Giống như phần lớn đồng bào dân tộc K’Ho đang sinh sống ở làng Preteng, Tây Nguyên Việt Nam, K’Sau là người con của núi rừng. Người đàn ông 30 tuổi này và gia đình của anh sống phụ thuộc hoàn toàn vào những cánh rừng, đặc biệt là nhu cầu về nhiên liệu, nước và thực phẩm.

Rừng và đất rừng bao phủ gần 60% diện tích khu vực này. Những cánh rừng nơi đây có nhiều loại gỗ quý như gỗ cẩm lai, gỗ hồng, makamong và gỗ trắc. Tuy nhiên, chặt phá rừng để làm nương rẫy trồng ngô và lúa vẫn là tập quán của K’Sau và dân làng anh.

Tiêu điểm

  • Người dân vùng đồi ở Tây Nguyên Việt Nam có được thu nhập ổn định từ công tác bảo vệ rừng.
  • 26 người dân trong làng được học cách đo chiều cao cây, độ dốc và đường kính thân cây.
  • LHQ hỗ trợ công tác nghiên cứu để từ đó đưa ra 17 khuyến nghị chính sách nhằm xây dựng một hệ thống phân phối lợi ích tiêu chuẩn.

May mắn là gần đây K’Sau đã được học về những giá trị bảo vệ môi trường của rừng. Thông qua việc Tham gia vào Chương trình Liên hợp quốc về Giảm phát thải từ phá rừng và suy thoái rừng (UN-REDD), anh đã nhận thức được tầm quan trọng của các cánh rừng với vai trò là bể carbon. K’Sau là một trong số 26 người được tham gia tập huấn – bao gồm dân địa phương và cán bộ lâm nghiệp. Anh được học về chiều cao trung bình và đường kính của cây rừng, cách đo chiều cao cây, độ dốc và thân cây.

"Tôi hi vọng chương trình này sẽ giúp chúng tôi có thu nhập cao và ổn định hơn,” K’Sau cho biết.

K’Sau hiểu rằng anh sẽ tiếp tục kiếm sống nhờ vào nguồn tài nguyên rừng, nhưng theo một cách khác. Vẫn là cánh rừng nơi anh sinh sống nhưng giờ đây anh đã có cái nhìn thiết thực hơn để tính toán lượng CO2 mà rừng lưu giữ và hấp thụ được. Anh và dân làng hi vọng các hoạt động của chương trình REDD sẽ sớm mang lại lợi ích và từ đó cải thiện điều kiện sống của mọi người.  

Chương trình mà K’Sau nhắc đến là một nỗ lực hợp tác giữa ba tổ chức của LHQ là FAO, UNDP và UNEP. Chương trình trị giá 4,38 triệu USD này chủ yếu do Chính phủ Na Uy tài trợ. Khóa đào tạo được hi vọng là sẽ nâng cao nhận thức và đem lại thu nhập ổn định cho người dân. “Chúng tôi hi vọng bất kỳ ai tham gia vào nhiệm vụ này cũng sẽ biến đó trở thành phương tiện để kiếm sống,” anh Lê Văn Công, một cán bộ lâm nghiệp ở Tây Nguyên phát biểu. “Đây là nhân tố quyết định trong công tác bảo vệ rừng.”

Chương trình cũng tuyên truyền và giải thích cho K’Sau và những người dân địa phương khác về những tác động của hiện tượng biến đổi khí hậu và việc bảo vệ rừng có thể giúp ngăn chặn quá trình biến đổi khí hậu như thế nào.

Những nỗ lực bảo vệ rừng trước đây tập trung vào việc thực thi pháp luật và giao đất rừng cho người dân địa phương quản lý và chăm sóc. Tuy nhiên, do chưa có một hệ thống phân phối tiêu chuẩn nên K’Sau và người dân làng anh vẫn phải lo tìm cái ăn cái mặc cho gia đình.

Chương trình cũng đã thực hiện một nghiên cứu về vấn đề phân chia lợi ích. Kết quả là đã tìm ra được tổng cộng 17 khuyến nghị chính sách. Nghiên cứu này được thực hiện trên cơ sở tham vấn với nhiều bên liên quan vì vậy kết quả này sẽ rất có ích cho Chính phủ trong việc thiết lập một hệ thống phân phối lợi ích tiêu chuẩn.

Chương trình đang ở giai đoạn 1, theo đó tập trung xây dựng năng lực để thực hiện mục tiêu giảm phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính từ phá rừng và suy thoái rừng (REDD). Trên cơ sở giai đoạn 1, Việt Nam đang hi vọng sẽ khởi động giai đoạn 2 trong năm 2013. Đây là lần đầu tiên có một quốc gia bắt tay vào thực hiện giai đoạn 2. “Chúng tôi tin Việt Nam có thể trở thành một trong những điển hình thành công của Chương trình REDD để từ đó thuyết phục những nhà lãnh đạo trên thế giới rằng REDD+ là hoàn toàn khả thi,” ngài Stale Torstein Risa, Đại sứ Hoàng gia Na Uy tại Việt Nam, phát biểu.

Ấn phẩm
Các chính sách tài khoá về nhiên liệu hoá thạch và phát thải khí nhà kính ở Việt Nam

Trợ giá và thuế trong ngành năng lượng của Việt Nam và những ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và phân phối thu nhập trong bối cảnh ứng phó với biến đổi khí hậu.

Xem thêm