Hướng tới cải cách hiện đại hóa hệ thống trợ cấp xã hội ở Việt Nam

19 thg 7 2014

imagePhoto: UNDP Viet Nam/ Shutterstock

Hà Nội, ngày 19 tháng 7 năm 2014 - Hệ thống phúc lợi xã hội của Việt Nam mặc dù đang đi đúng hướng tuy nhiên vẫn còn có một số thiếu sót cần được khắc phục để đáp ứng được nhu cầu của một quốc gia có thu nhập trung bình cũng như ứng phó với những rủi ro mới và to lớn hơn mà người dân sẽ phải đối mặt trong tương lai khi mà đô thị hóa và công nghiệp hóa đang diễn ra mạnh mẽ hơn và nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Việt Nam đang trên đà hội nhập nhiều hơn nữa vào hệ thống thương mại toàn cầu. Ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (Bộ LĐTBXH) phát biểu trong cuộc đối thoại chính sách cấp cao được tổ chức tại Hà Nội vào ngày 19 tháng 7 nhằm xây dựng những kiến thức về thực hành tốt nhất cho trợ cấp xã hội và cải cách an sinh xã hội.

Cuộc đối thoại chính sách là một phần nỗ lực của Liên Hợp Quốc/UNDP trong việc hỗ trợ Chính phủ Việt Nam, trong việc hướng tới một sự phát triển toàn diện và bền vững hơn ngoài việc trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình thấp cũng như hiện đại hóa hệ thống trợ cấp xã hội và mở rộng hơn hệ thống bảo trợ xã hội. Cuộc đối thoại đã có sự tham dự của các đại diện Chính phủ, Đảng, Quốc hội, các tổ chức phi chính phủ và xã hội dân sự cũng như các đối tác phát triển khác.

Hệ thống trợ cấp và bảo trợ xã hội hiện nay của Việt Nam đang bị phân mảnh và thiếu sự gắn kết. Để hỗ trợ hoàn thành vô số các mục tiêu của đề án, các chính sách và chương trình phúc lợi xã hội tại Việt Nam đã được xây dựng và sửa đổi dựa trên sự thiếu định nghĩa rõ ràng, các phương pháp tiếp cận khác nhau trong việc xác định các nhóm đối tượng cần trợ cấp và mức độ của trợ cấp. Một ma trận phức tạp bao gồm các Bộ, ban ngành có liên quan trong việc thiết kế và điều hành các chính sách trợ cấp xã hội đã được sử dụng, các cơ quan Chính phủ Việt Nam và chính quyền địa phương cũng giữ vai trò phức tạp trong việc cung cấp các trợ cấp xã hội. Hệ thống được nhận xét kết luận bởi những người tham gia buổi đối thoại là không hiệu quả, còn chứa cả hai loại trừ và còn nhiều lỗi, bằng chứng đó là hệ thống trợ cấp có tỷ lệ phạm vi bao gồm thấp, mức độ rò rỉ cao, mang lại lợi ích ở mức thấp và có tác động hạn chế đối với đối tượng được hưởng lợi về mặt sinh kế.

Chính phủ cam kết sẽ cải cách quy trình hệ thống trợ cấp xã hội. Ông Nguyễn Trọng Đàm phát biểu cho biết "Việt Nam sẽ nỗ lực hết mình để hoàn thiện  hệ thống trợ cấp và bảo trợ xã hội để đưa ra những hỗ trợ kịp thời cho người dân, đặc biệt là những người dễ bị tổn thương bởi sự biến động trong nền kinh tế thị trường".

Trong khi đó, Bà Louise Chamberlain, Giám đốc quốc gia của UNDP tại Việt Nam nhấn mạnh rằng hỗ trợ cải cách chính sách trợ cấp xã hội là trung tâm của sứ mệnh Liên Hợp Quốc tại Việt Nam. Bà phát biểu "Dưới quan điểm của các cơ quan Liên Hợp Quốc, trợ cấp xã hội là một phương tiện để bảo vệ các quyền con người, đó là một khoản đầu tư vào con người và phát triển con người, và với các hệ thống thích hợp và ưu đãi, điều này không bao giờ là một sự bố thí". "Một hệ thống hiện đại của chuyển dịch xã hội có thể giúp cung cấp cho những người dễ bị tổn thương ở Việt Nam một mạng lưới an toàn cũng như một cái thang để thoát khỏi thiếu thốn, đồng thời đảm bảo sự tham gia tích cực của họ trong nền kinh tế và đảm bảo việc hòa nhập xã hội được rộng lớn hơn".

Để biết thêm thông tin chi tiết
Xin mời đọc bài phát biểu của giám đốc quốc gia của UNDP tại Việt Namphần giới thiệu của Tiến sỹ Stephen Kidds về “Bài học trợ cấp xã hội cho Việt Nam”