Diễn đàn cấp cao về các cơ hội kinh tế từ việc quản lý bền vững rừng tự nhiên

07-08-2017

Photo: UN Viet Nam/ Shutterstock

Hà Nội, 7/8/2017 – Diễn đàn cấp cao về các cơ hội kinh tế từ việc quản lý bền vững rừng tự nhiên được đồng tổ chức bởi Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, Ban Kinh tế Trung ương Đảng và Liên Hợp Quốc, với sự hỗ trợ của Chương trình UN-REDD và các đối tác khác trong đó có Diễn đàn Kinh tế Tư nhân Việt Nam. Tham dự Diễn đàn có đại diện của các bộ ban ngành của Chính phủ, các hiệp hội kinh doanh, doanh nghiệp, định chế tài chính, tổ chức quốc tế và các chủ rừng.

Diễn đàn giới thiệu Chương trình Mục tiêu Quốc gia về Phát triển Rừng Bền vững Giai đoạn 2016-2020, cũng như Chương trình Hành động Quốc gia của Việt Nam về Giảm thiểu Phát thải Khí Nhà kính Thông qua Giảm Phá rừng và Suy thoái Rừng, Phát triển Bền vững Tài nguyên Rừng và Bảo tồn và Tăng cường Trữ lượng Carbon Rừng (REDD+) đến năm 2030.

Các chuyên gia quốc gia và các doanh nghiệp đã trình bày và thảo luận kinh nghiệm, cơ hội, thách thức và đưa ra khuyến nghị cho việc phát triển bền vững rừng tự nhiên, đồng thời tạo cơ hội kinh tế như du lịch sinh thái, cây làm thuốc và lâm sản ngoài gỗ.

Một trong những khuyến nghị chính từ Diễn đàn liên quan đến sự cần thiết phải phát triển thị trường và quan hệ đối tác nhằm đề ra các mô hình kinh tế dựa trên rừng tự nhiên. Nguồn lực tài chính cần được huy động và các quy định về doanh thu/chi phí cần được đề ra để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các mô hình kinh tế dựa trên rừng tự nhiên. Các khuyến nghị khác gồm cải thiện chính sách quốc gia và tăng cường hệ thống theo dõi và đánh giá ở cấp địa phương và quốc gia về các mô hình kinh tế và sản phẩm từ rừng.

"Bảo vệ và phát triển rừng là giải pháp quan trọng số một mà Việt Nam cần và có thể thực hiện để đảm bảo phát triển bền vững nền kinh tế quốc gia," ông Cao Đức Phát, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Phó ban Thường trực Ban Kinh tế Trung ương, nói. Ông cũng nhấn mạnh rằng cộng đồng và doanh nghiệp cần phải nhận thức và tham gia tích cực.

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Kamal Malhotra, Điều phối viên Thường trú của Liên Hợp Quốc ở Việt Nam, nêu bật: “Cần phải có một sự thay đổi lớn để xây dựng một môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước phát triển và hưởng lợi từ việc đầu tư vào việc phát triển rừng tự nhiên bền vững.”

Rừng bao phủ 41 phần trăm diện tích lãnh thổ Việt Nam. 71 phần trăm là rừng tự nhiên, 29 phần trăm là rừng trồng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, giá trị và đóng góp của rừng vào nền kinh tế quốc gia chưa được phản ánh đầy đủ trong hệ thống hạch toán quốc gia. Quả thực, đóng góp của rừng như hiện được ghi nhận trong GDP quốc gia rất khiêm tốn, khoảng 1 phần trăm. Việt Nam đặt mục tiêu tăng giá trị sản xuất rừng lên khoảng 3,5 phần trăm một năm, và GDP từ lâm nghiệp chiếm từ 2 đến 3 phần trăm GDP quốc gia.

Rừng tự nhiên cung cấp gỗ quý và lâm sản ngoài gỗ, và mang lại nhiều dịch vụ rất có giá trị cho các lĩnh vực tối quan trọng như bảo vệ nước và đất cho nông nghiệp, sản xuất điện, tiêu dùng đô thị và giảm thiểu biến đổi khí hậu bằng cách giữ lại khí CO2. Rừng tự nhiên cũng giúp tăng khả năng chống chịu của các cộng đồng nông thôn dễ bị tổn thương trước các tác động mạnh mẽ của biến đổi khí hậu.

Chia sẻ tại Diễn đàn, công ty Sapanapro cho biết với những hiểu biết truyền thống về thảo dược, người Dao Đỏ đang thu hái cây làm thuốc và nghiên cứu các sản phẩm thảo dược ở thị trấn Sa Pa. 73 phần trăm hộ gia đình thoát nghèo và khoảng 900 ha rừng đầu nguồn được theo dõi và bảo vệ. “Rừng đã mang lại nguồn sống cho người Dao Đỏ từ thế hệ này qua thế hệ khác. Nên điều quan trọng là cân bằng lợi ích của người dân với việc bảo vệ những cánh rừng tự nhiên nơi họ sinh sống”, ông Nguyễn Bá Nhung, Giám đốc công ty, đề xuất.

Bà Siren Gjerme Eriksen, Đại sứ Vương quốc Na Uy nói rằng bảo tồn và duy trì rừng tự nhiên đóng vai trò then chốt trong việc đạt được một số mục tiêu phát triển bền vững.

Thách thức cơ bản là những phản ánh sự thất bại của thị trường trong việc tư nhân hóa lợi nhuận trong khi bắt cả xã hội phải trả giá cho việc phá hủy rừng tự nhiên. “Chúng ta sẽ cần phải giải quyết vấn đề này. Chúng ta cần xem xét vấn đề này theo từng khu vực và đảm bảo rằng những ai sử dụng rừng sẽ sử dụng rừng một cách bền vững, hoặc phải gánh chịu những phí tổn cho các thiệt hại do các hoạt động của họ gây ra”, ông Erik Solheim, Giám đốc điều hành Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc, nói.

Chương trình UN-REDD, do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) và Tổ chức Nông nghiệp và Lương thực Liên Hợp Quốc (FAO) đồng chủ trì, đã làm việc chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để đề ra các chính sách, cơ chế liên quan và chương trình chuẩn bị và các hoạt động tổng thể để triển khai REDD+.

“Liên Hợp Quốc sẽ vẫn là một đối tác chiến lược quan trọng và tận tâm của Chính phủ Việt Nam để tăng cường hơn nữa việc quản lý rừng bền vững phối hợp với khu vực kinh doanh nội địa và quốc tế để đạt được lợi ích chung”, ông Malhotra nói.

Để biết thêm chi tiết, vui lòng liên hệ:

Ông Hoàng Việt Dũng,

Cán bộ truyền thông
Chương trình UN-REDD Việt Nam Giai đoạn II,
dung.hoang@unredd-vietnam.org.vn

Bà Phan Hương Giang,
Cán bộ báo chí và truyền thông,
Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc
phan.huong.giang@undp.org

Bà Mihaela Secrieru,
Chuyên viên Truyền thông Khu vực và Quản lý Kiến thức khu vực châu Á-Thái Bình Dương, Chương trình UN-REDD, Mihaela.Secrieru@unenvironment.org