Luật Cạnh tranh rất cần để đẩy nhanh tốc độ cải cách kinh tế

10 thg 9 2002

Hà Nội  - Các viên chức LHQ tham dự hội thảo bàn tròn trong 2 ngày (11 và 12 tháng 9) tại Hạ Long kêu gọi Việt Nam cần áp dụng luật cạnh tranh để nâng cao khả năng cạnh tranh về kinh tế và đẩy nhanh tốc độ cải cách thị trường.

Hội thảo trên, do Bộ Thương mại, Chương trình Phát triển LHQ (UNDP) và Diễn đàn của LHQ về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) phối hợp tổ chức, sẽ góp phần hoàn chỉnh lần cuối Luật và Chính sách Cạnh tranh của Việt Nam.

Hai tổ chức thuộc LHQ đang giúp soạ thảo Luật Cạnh tranh đầu tiên của Việt Nam trước khi diễn ra các cuộc đàm phán về Chính sách Cạnh tranh trong quá trình gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới của Việt Nam.

Tiến sĩ Lê Danh Vĩnh, Thứ trưởng Bộ Thương mại và Trưởng Ban Soạn thảo liên bộ về Luật Cạnh tranh và Chống độc quyền, nói: “Chúng ta đang chạy đua với thời gian để hội nhập một cách hiệu qủa với nền kinh tế thế giới. Nếu chúng ta muốn các công ty của Việt Nam ở các nước khác được đối xử công bằng thì chúng ta cần đối xử công bằng với các công ty nước ngoài ở Việt Nam”.

Ông Jordan Ryan, Đại diện Thường trú UNDP, nói: “Luật Cạnh tranh là mắt xích còn bị khuyết trong mạng lưới thể chế cần thiết để vận hành một nền kinh tế thị trường có khả năng cạnh tranh ở Việt Nam. Điều hết sức quan trọng là tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế cũng như giúp các doanh nghiệp Việt Nam chuẩn bị tốt trước khi bước vào cuộc cạnh tranh với các công ty nước ngoài tại Việt Nam và ở các nước khác”.

Kể từ khi bắt đầu công cuộc đổi mới năm 1986 đến nay, kinh tế Việt Nam đã có nhiều biến đổi sâu sắc và ngày càng mở ra thế giới với tốc độ tăng trưởng cao của xuất và nhập khẩu.

Việt Nam đã được ca ngợi về thành tích duy trì ổn định tình hình chính trị-xã hội trong những năm gần đây. Song để xây dựng khu vực doanh nghiệp trong nước có tính cạnh tranh cao và thu hút ngày càng nhiều nhà đầu tư nước ngoài thì Việt Nam cần xoá bỏ độc quyền. Giá thành trong một số lĩnh vực quan trọng như viễn thông, xi măng, xe máy và đường vẫn còn quá cao, mà tất cả các lĩnh vực này hiện nay vẫn do các doanh nghiệp Nhà nước độc quyền.

Cho đến nay, thông qua quá trình soạn thảo Luật Cạnh tranh đã xác định được hai vấn đề chính để tạo ra “sân chơi bình đẳng”. Vấn đề thứ nhất là xác định những ngành được miễn áp dụng Luật và khung thời gian xoá bỏ dần chế độ đối xử ưu đãi. Danh sách chính thức các ngành như vậy sẽ do Chính phủ quyết định. Chính phủ còn phải quyết định có nên bảo hộ “những ngành công nghiệp non trẻ” trước cuộc cạnh tranh gay gắt của các công ty nước ngoài hay không và nếu có thì bảo hộ trong bao lâu.

Ông Hassan Qaqaya thuộc Ban Chính sách Cạnh tranh và Tiêu dùng của UNCTAD, nói: “Việt Nam cần dung hoà cạnh tranh và bảo hộ. Kinh nghiệm thế giới cho thấy nếu thiếu cạnh tranh thì các công ty trong nước sẽ tiếp tục bị yếu kém và không có khả năng cạnh tranh, và điều đó làm cho nền kinh tế phát triển một cách lệch lạc”.

Vấn đề quan trọng thứ hai cần triển khai là thiết lập cơ quan có thẩm quyền chịu trách nhiệm thực thi Luật Cạnh tranh sau khi ban hành. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng cơ quan này phải được lãnh đạo bởi những cán bộ chuyên môn có năng lực về luật pháp và kinh tế với thẩm quyền độc lập và không bị tác động bởi những lợi ích do vị trí đó mang lại. Cần công khai hoá một cách đầy đủ các biên bản họp hành của cơ quan này để công chúng tham gia thảo luận và như vậy ý kiến của mọi đối tượng liên quan được xem xét nhằm đảm bảo chắc chắn rằng nền kinh tế Việt Nam có khả năng cạnh tranh ở tầm cỡ quốc tế. Ví dụ, các hội người tiêu dùng có thể thực hiện vai trò giám sát để đảm bảo tính độc lập cho Cơ quan quản lý cạnh tranh.

Ông Jordan Ryan, Đại diện Thường trú UNDP, cho biết thêm: “Trong 5 năm qua, Thủ tướng Phan Văn Khải đã nhiều lần nhấn mạnh rằng việc tăng cường khả năng cạnh tranh của nền kinh tế là ưu tiên hàng đầu của Việt Nam, và Luật Cạnh tranh, được hỗ trợ bởi cơ quan có thẩm quyền mang tính chất độc lập, sẽ góp phần giúp Việt Nam có đủ khả năng tham gia vào nền kinh tế toàn cầu”.

Để biết thêm thông tin, xin mời liên hệ

Phòng Truyền thông UNDP; Tel: 942 1495; Fax: 942 2267