Việt Nam và Trung Quốc trao đổi kinh nghiệm cải cách

13 thg 5 2004

Hà Nội - Hôm nay, các cán bộ hoạch định chính sách và các nhà nghiên cứu của Việt Nam và Trung Quốc gặp gỡ để trao đổi các bài học và kinh nghiệm về các hoạt động cải cách quan trọng trong bối cảnh hai nước đang phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và đẩy nhanh tiến độ hội nhập quốc tế.

Hội thảo này sẽ diễn ra trong hai ngày và được tổ chức trong khuôn khổ của dự án “Trao đổi các bài học về chính sách phát triển kinh tế giữa Việt Nam và Trung Quốc” do Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) thực hiện.

Bà Kanni Wignaraja, Phó Đại diện Thường trú UNDP, nói: “Đối với Việt Nam, Trung Quốc là ví dụ phù hợp về  một nền kinh tế chuyển đổi từ kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường. Vì vậy, UNDP rất hân hạnh được hỗ trợ cho việc trao đổi kinh nghiệm phát triển giữa Việt Nam và Trung Quốc, là hai nước đang phấn đấu đạt được mục tiêu chung về phát triển con người bền vững và công bằng cũng như đang phải đối mặt với nhiều thách thức giống nhau”. Bà Wignaraja cũng nêu vấn đề xây dựng một quá trình phát triển bền vững trong đó các lợi ích kinh tế và xã hội lâu dài của người dân phải được đặt trước các lợi ích ngắn hạn.

Các đại biểu trao đổi về những hoạt động cải cách chính của mỗi nước nhằm phát triển nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, cải cách khu vực doanh nghiệp, kể cả doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, các chính sách đầu tư trực tiếp của nước ngoài và cải cách hệ thống tài chính.

Giáo sư Chi Fulin, Viện trưởng Viện Cải cách và Phát triển của Trung Quốc, giới thiệu 25 năm cải cách của Trung Quốc nhằm thiết lập hệ thống kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa cũng như thành quả và thách thức của cải cách.  GDP của Trung Quốc đã tăng 20,5 lần trong giai đoạn 1978 - 2003. Thu nhập bình quân đầu người mỗi năm ở Trung Quốc đạt mức 1000 Đô la.

Tuy nhiên, theo Giáo sư Chi Fulin, giống như Việt Nam, Trung Quốc đang phải đối mặt với một thách thức mới, đó là mức chênh lệch giữa thành thị và nông thôn cũng như giữa người giàu và người đang ngày càng gia tăng. Ví dụ, Chỉ số Phát triển con người (là chỉ số tổng hợp của các kết quả đạt được về y tế, giáo dục và thu nhập - gọi tắt trong tiếng Anh là HDI) của Thượng Hải ngang bằng với Bồ Đào Nha, trong khi đó HDI của Guizhou thì thấp hơn Tatgikixtan và Việt Nam.    

Chính phủ Trung Quốc nhận thức được mối nguy hại mà tình trạng nghèo đói và bất bình đẳng gia tăng gây ra cho sự gắn kết của các thành phần trong xã hội và sự phát triển trong tương lai ở một quốc gia. Chính sách phát triển mới của Trung Quốc, được đưa ra vào năm 2002, kêu gọi xây dựng một “xã hội hưng thịnh” trong đó các yêu cầu về phát triển kinh tế và các yêu cầu về phát triển xã hội được cân đối tốt hơn nhằm mang lại lợi ích cho toàn dân và chia sẻ công bằng hơn thành quả của tăng trưởng.

Giáo sư Fulin cho rằng để đạt được mục tiêu phát triển “lấy con người làm trung tâm”, thì Trung Quốc cần kết hợp các hoạt động cải cách về xã hội, chính trị và văn hoá với những nỗ lực cải cách về kinh tế. Hiện nay, Trung Quốc đang tiến hành một quá trình chuyển đổi sâu sắc về mặt xã hội, vì vậy nước này cần điều chỉnh và đáp ứng các lợi ích khác nhau của khu vực nhà nước và khu vực ngoài nhà nước. Việc điều chỉnh này đã trở thành “động lực cơ bản và ý nghĩa nhất của cải cách”. Ông nói: “Các tổ chức phi chính phủ cùng với các cơ quan/tổ chức của Chính phủ và các doanh nghiệp tạo thành ba trụ cột chính trong cơ cấu xã hội hiện đại hỗ trợ quá trình này”.

Tiến sĩ Đinh Văn Ân, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đã nêu bật những sự thay đổi lớn trong Hiến pháp làm cơ sở cho định hướng xây dựng một nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Những sửa đổi năm 1992 và 2001 trong Hiến pháp của Việt Nam đã mang lại kết quả là hoạt động kinh doanh được công nhận và khuyến khích nhiều hơn và đang mang lại một sân chơI ngày càng bình đẳng cho các thành phần kinh tế tư nhân trong và ngoài nước.

Tiến sĩ Đinh Văn Ân nói: “Không có sự khác biệt cơ bản nào giữa Việt Nam và Trung Quốc về khái niệm xây dựng một nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa. Giống như Hiến pháp của Trung Quốc, Hiến pháp của Việt Nam cũng đề cập tới một nền kinh tế nhiều thành phần. Tuy nhiên, Hiến pháp mới sửa đổi của Trung Quốc đề cập một cách căn bản hơn tới vấn đề trung tâm là sở hữu tư nhân”.

Giáo sư Chi Fulin nói: “Nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa thực chất là một nền kinh tế thị trường của nhân dân chứ không phải của các quan chức hay là nền kinh tế chỉ huy. Đó là một hệ thống kinh tế mà trong đó nhân dân chính là người đưa ra các quyết định và tạo ra của cải để mang lại sự thịnh vượng chung”.

Tại cuộc đối thoại chích sách Việt Nam-Trung Quốc, nhiều cố vấn chính sách cao cấp, quan chức chính phủ và các nhà nghiên cứu đã chia sẻ các bài học kinh nghiệm thành công và nêu lên các trở ngại mà hai nước gặp phải trong các lĩnh vực như phát triển khu vực tư nhân, sở hữu tài sản, cải cách doanh nghiệp nhà nước và lĩnh vực tài chính, tự do thương mại và gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới.

Để biết thêm thông tin, xin mời liên hệ:

Phòng Truyền thông UNDP, ĐT: 9421495 (máy lẻ: 179); Fax: (04) 942 2267;
hoặc
Đỗ Thị Nguyệt Nga (máy lẻ: 254), e-mail: do.thi.nguyet.nga@undp.org