Liên Hợp Quốc giúp Việt Nam xử lý triệt để các kho hóa chất bảo vệ thực vật POP tồn lưu

05 thg 4 2010

Hà Nội - Các tổ chức Liên Hợp Quốc và Bộ Tài nguyên và Môi trường hôm nay đã cho khởi động một dự án 4 năm nhằm hỗ trợ các bộ, ngành và các tỉnh tiêu huỷ các kho thuốc bảo vệ thực vật (BVTV), thuộc nhóm chất ô nhiễm hữu cơ tồn lưu (tiếng Anh: Persistent Organic Pollutant – POP). Dự án có tổng số vốn là 11 triệu đô la Mỹ, trong đó 6,5 triệu là đóng góp từ phía Việt Nam và 4,5 triệu là vốn hỗ trợ phát triển chính thức từ Quỹ Môi trường Toàn Cầu (GEF) thông qua Chương trình Phát triển (UNDP) và Tổ chức Nông Lương (FAO) của Liên Hợp Quốc.

Phát biểu tại hội thảo khởi động dự án tại Hà Nội, tiến sĩ Bùi Cách Tuyến, Tổng Cục trưởng Tổng cục Môi trường nhấn mạnh: “Sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật và phòng ngừa dịch hại là rất cần thiết. Tuy nhiên do sử dụng và xử lý không đúng quy cách nên các hóa chất này đã và đang gây hậu quả nghiêm trọng tới sức khỏe của người dân và ô nhiễm môi trường. Để giải quyết vấn đề này, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang phối hợp với các bộ, ngành, cũng như các tổ chức quốc tế, tiến hành đánh giá tình hình và đề xuất một chương trình hành động để xử lý triệt để các kho hóa chất BVTV tồn lưu, nhằm ngăn ngừa ô nhiễm ra môi trường”.

So với thế giới, Việt Nam có lẽ là nước chịu tác động nhiều nhất bởi các chất ô nhiễm hữu cơ tồn lưu (POP). Phần lớn các tác động này do sử dụng các hóa chất rụng lá cây có chứa POP trong chiến tranh Việt Nam. Tuy nhiên, các tác động do sử dụng, tàng trữ, và tiêu hủy không đúng quy cách các hóa chất BVTV đang có xu hướng ra tăng. Theo thống kê, Việt Nam sử dụng khoảng 48.300 tấn hóa chất BVTV các loại năm 2004, tăng 2,5 lần so với những năm 1990, và tăng 4 lần so với những năm 1980. Rất nhiều hóa chất trong số này là chất ô nhiễm tồn lưu POP, có thời gian phân hủy rất dài, cực kỳ nguy hại đối với sức khỏe con người và môi trường.

Việt nam đã cấm nhập khẩu và sử dụng các loại hóa chất BVTV thuộc nhóm POP. Tuy nhiên, các kho bãi chứa hóa chất BVTV có từ trước lệnh cấm vẫn còn đang tồn tại. Theo điều tra gần đây của Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong số 1.153 địa điểm bị ô nhiễm hóa chất BVTV thuộc nhóm POP, có tới 289 kho chứa nằm rải rác tại 35 tỉnh trong cả nước. Trong số này, có tới 89 điểm đang gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do tình trạng kho bãi xuống cấp và rò rỉ hóa chất.

“Do các tác động xấu và có tính lâu dài đến sức khỏe con người và các hệ sinh thái, việc xử lý triệt để các kho bãi và các khu vực ô nhiễm các chất POP là một trong những ưu tiên hàng đầu trong công tác bảo vệ môi trường ở Việt Nam.” ông Christophe Bahuet, phó Giám đốc UNDP Việt Nam nói: “Với dự án này, Chính phủ Việt Nam thể hiện một nỗ lực nữa nhằm giải quyết vấn đề bức thiết này. Về lâu dài, Dự án sẽ giúp bảo vệ sức khỏe các các thế hệ người Việt Nam hiện tại và tương lai, đồng thời thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững trong một môi trường không có POP.”

Các hoạt động của dự án sẽ tập trung vào những lĩnh vực như: i) Nâng cao năng lực xử lý các kho hóa chất BVTV tồn lưu, ii) Xử lý triệt để các kho bãi đã phát hiện và iii) cải thiện năng lực quản lý để ngăn ngừa việc nhập khẩu và sử dụng trái phép các hóa chất BVTV thuộc nhóm POP.

Là một đối tác của dự án, UNDP sẽ chia sẻ những kinh nghiệm quốc tế trong việc xử lý các hóa chất độc hại, và đảm bảo Việt Nam có đủ năng lực để ngăn chặn việc nhập khẩu và sử dụng các hoá chất thuộc nhóm POP.

FAO là cơ quan chuyên môn sẽ giúp Việt Nam hình thành các tiêu chuẩn về quản lý và kỹ thuật xử lý các khu vực ô nhiễm, đưa ra các quy trình xử lý và đào tạo các cơ quan liên quan liên quan. Các tiêu chuẩn kỹ thuật sẽ được áp dụng để giám sát công tác thực hiện và đảm bảo giảm thiểu các rủi ro đối với công nhân và môi trường. FAO sẽ xây dựng cơ sở dữ liệu hệ thống thông tin về chất BVTV thuộc nhóm POP, sử dụng Hệ thống quản lý kho hóa chất BVTV thuộc nhóm POP (PSMS). Dựa trên cơ sở dữ liệu và chiến lược PSMS, FAO sẽ hỗ trợ giai đoạn thực hiện công tác bảo vệ. FAO sẽ đóng góp những kinh nghiệm và chuyên gia từ chương trình toàn cầu về tiêu hủy chất BVTV quá đát, ngăn chặn mối đe dọa về chất độc trong tương lai và bảo vệ môi trường và sức khỏe con người .

Dự kiến, cho đến khi kết thúc dự án, khoảng 150 tấn hóa chất BVTV thuộc nhóm POP sẽ được tiêu hủy một cách an toàn. Đồng thời, các cơ quan liên quan sẽ có đủ năng lực quốc gia để xử lý các kho bãi được phát hiện thêm và kiểm soát hiệu quả việc nhập khẩu và sử dụng trái phép các hoá chất BVTV thuộc nhóm POP.

Để biết thêm thông tin, xin mời liên hệ:

Nguyễn Hòa Bình, Phó Giám đốc Dự án
Tổng Cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường
Email: pop-pesticides@vnn.vn
Đt.: +84 4 37834464, Fax: +84 4 37834465

Lê Văn Hưng, Cán bộ chương trình,UNDP Email: le.van.hung@undp.org

Nguyễn Việt Lan, Phòng Truyền thông – Một Liên Hợp Quốc tại Việt Nam
Email: nguyen.viet.lan@undp.org, Tel.: +84 438224383, ext: 121

Nguyễn Thị Hương, Cán bộ trương trình, FAO
Email: Huong.nguyenthi@fao.org