Tăng cường mức độ phù hợp văn hóa trong các chính sách phát triển dân tộc thiểu số quyết định thành công trong giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số

19 thg 5 2014

imagePhoto: UNDP Viet Nam/ Shutterstock

Hà Nội – Đại biểu tham dự diễn đàn chính sách thường niên về giảm nghèo dân tộc thiểu số hôm nay nhấn mạnh sự cần thiết phải xem cộng đồng dân tộc thiểu số là chủ thể của quá trình phát triển và tăng cường mức độ phù hợp văn hóa trong các chính sách phát triển dân tộc thiểu số.

Trong bối cảnh nghèo đói đang tập trung ở các vùng đồng bào dân tộc với một nửa số người nghèo ở Việt Nam là người dân tộc thiểu số, đại diện Quốc Hội, Chính phủ, các tổ chức xã hội  và các đối tác phát triển tham dự diễn đàn chính sách thường niên ở Hà Nội nhằm tìm cách giải quyết vấn đề khó khăn này.

Ông Danh Út, Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội, cho biết tính đến hết năm 2012, các xã 135 tỷ lệ nghèo vẫn ở mức trên 40%. Bình quân mỗi năm có khoảng 1/3 hộ tái nghèo và phát sinh nghèo mới so với tổng số hộ thoát nghèo do hậu quả thiên tai, lũ lụt, dịch bệnh.

Theo ông Danh Út, những thách thức đối với công tác giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số bao gồm: Khoảng cách ngày càng tăng về trình độ phát triển của đa số các nhóm dân tộc thiểu số so với mức trung bình của cả nước; tình trạng dễ bị bỏ lại phía sau của nhiều hộ nghèo do không có (hoặc thiếu) đất sản xuất đi liền với không có (hoặc thiếu) việc làm ổn định; và Sự bất bình đẳng gia tăng trong hưởng thụ các thành quả chung của đất nước trên các lĩnh vực kinh tế - văn hoá, đặc biệt trong việc tiếp cận dịch vụ công, dịch vụ vốn, dịch vụ y tế - xã hội.

Ông Danh Út cho biết: “Hoạt động giám sát nghèo tối cao năm 2014 cho thấy có một thực trạng rất rõ ràng về sự chồng chéo, trùng lặp về các nội dung chính sách giảm nghèo dành cho các nhóm dân tộc thiểu số. Mặc dù đã có những thay đổi hướng đến nâng cao chất lượng giảm nghèo, chuyển sang mục tiêu giảm nghèo bền vững, hệ thống chính sách giảm nghèo hiện nay vẫn chưa thể giải quyết được một số những thách thức cơ bản này”.

Theo ông Sơn Phước Hoan, Thứ trưởng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban dân tộc những vấn đề về tính hiệu quả của hệ thống chính sách giảm nghèo dành cho các nhóm dân tộc thiểu số hiện nay cũng đặt ra những câu hỏi về mức độ phù hợp của hệ thống chính sách giảm nghèo hiện nay với đặc thù văn hóa, đặc thù sinh kế truyền thống vô cùng đa dạng của các nhóm dân tộc thiểu số vốn cư trú và sinh sống trên những địa bàn khác nhau và có đặc trưng văn hóa rất khác nhau.

Ông Sơn Phước Hoan nhấn mạnh: “Đây là những cản trở đáng kể đối với mục tiêu giảm nghèo và phát triển chung của đất nước nếu chúng ta không tìm được những hướng đi phù hợp để có thể huy động được sự tham gia chủ động của người dân, phát huy được những thế mạnh và nguồn lực của cộng đồng trong quá trình giảm nghèo và phát triển ở vùng dân tộc thiểu số trong thời gian tới”.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Damien Cole, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Cộng hòa AiLen tại Việt Nam, cho biết giảm nghèo dân tộc thiểu số là ưu tiên quan trọng nhất trong chương trình của Cơ quan viện trợ phát triển Ai-len từ khi bắt đầu chiến lược hợp tác đầu tiên vào năm 2007.   

Giữ vai trò Chủ trì Nhóm Công tác vể Giảm nghèo Dân tộc thiểu số, Ông Damien Cole cho biết “Chính phủ Việt Nam và các đối tác phát triển ghi nhận công tác giảm nghèo ở Việt Nam đang ở thời điểm cần có cách tiếp cận cụ thể và phù hợp bối cảnh thực tế hơn”.
 
Tại diễn đàn, Bà Louise Chamberlain, Giám đốc quốc gia Chương trình Phát triển LHQ và là Đồng Chủ trì Nhóm Công tác về Giảm nghèo Dân tộc thiểu số, khuyến nghị một số đối sách và đề xuất thực hiện nhằm tăng cường tốc độ giảm nghèo dân tộc thiểu số. Theo bà Chamberlain, chính sách và chương trình chỉ nên là yếu tố kích hoạt năng lực nội sinh của cá nhân và cộng đồng để khắc phục những điểm bất lợi và yếu thế. Bà Chamberlain nói: “Không nên coi các cộng đồng dân tộc thiểu số chỉ là những đối tượng nhận chính sách, mà nên xem họ như là chủ thể của quá trình phát triển, có đủ khả năng đóng góp và tham gia vào sự phát triển,  của bản thân cũng như của cả đất nước Việt Nam”.  

Bà Chamberlain nêu bật sự cần thiết phải nắm bắt, thúc đẩy và tôn trọng sự đa dạng về văn hóa cũng như tăng cường sự hiểu biết phù hợp về văn hóa trong các quá trình phát triển. “Bằng chứng cho thấy nhất thiết cần phải có sự phù hợp với bối cảnh địa phương mới có thể giúp các nhóm thiểu số tham gia vào và hưởng lợi từ sự phát triển kinh tế quốc gia,” bà nhấn mạnh. “Sự đa dạng văn hóa cần phải được công nhận là một thành phần cơ bản trong quá trình phát triển toàn diện và phải là một phần trong bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai để thay đổi khung pháp lý đang chi phối sự phát triển cộng đồng dân tộc thiểu số”.

Diễn đàn “Chính sách giảm nghèo vùng dân tộc thiểu số và miền núi - Bài học kinh nghiệm và định hướng giai đoạn 2015-2020” diễn ra tại Hà Nội ngày 19 tháng 5 năm 2014 dưới sự chủ tọa của đại diện Hội động Dân tộc của Quốc hội, Ủy ban Dân tộc, Sứ quán Ai-len và Chương trình Phát triển của LHQ tại Việt Nam. Những thảo luận trong diễn đàn sẽ cung cấp thông tin cho công tác Giám sát Tối cao của Quốc hội về giảm ghèo cũng như tìm ra cách thức nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển ở các cộng đồng dân tộc thiểu số.

Để biết thêm thông tin, xin liên hệ:

Nguyễn Thị Nga, Văn phòng Dự án hỗ trợ Chính sách và Chương trình giảm nghèo, Uỷ Ban Dân tộc, Tel: (84-4) 37349843, email:  nguyenquynhnga_mh@yahoo.com.vn
hoặc
Nguyễn Việt Lan, Phòng Truyền thông LHQ,
Tel: (84-4) 38224383 x121, email: nguyen.viet.lan@undp.org

Liên hệ UNDP tại Việt Nam (dành cho báo chí)
Liên hệ về báo chí: Nguyễn Việt Lan 84 4 3822 4383 ext.121
nguyen.viet.lan@undp.org
Liên hệ về báo mạng và ấn phẩm: Phan Hương Giang 84 4 3822 4383 ext.119
phan.huong.giang@undp.org