Phát biểu tại hội nghị quốc gia về phát triển bền vững

06 thg 1 2011

Diễn giả: Ông Koos Neefjes, cố vấn chính sách
Ngày:      6 tháng 1 năm 2011
Sự kiện:  Hội nghị quốc gia về phát triển bền vững

Kính thưa Ngài Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân
Kính thưa các thành viên Hội đồng phát triển bền vững quốc gia,
Thưa các quý vị đại biểu đến từ các cơ quan trung ương và địa phương,
Thưa các vị đại sứ, các bạn đồng nghiệp trong cộng đồng quốc tế,
Thưa tất cả quý vị,

Xin cám ơn các quý vị đã cho tôi cơ hội được phát biểu một đôi lời ngày hôm nay với tư cách đại diện cho Liên hợp quốc tại Việt Nam. Trước hết, tôi xin chúc mừng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đặc biệt là Hội đồng Quốc gia về Phát triển Bền vững, đã đứng ra tổ chức Hội nghị Toàn quốc lần thứ ba về Phát triển Bền vững này. Đề tài của hội nghị ngày hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng đối với Việt Nam và thực tế là đối với cả thế giới. Như rất nhiều các quý vị đã biết, LHQ và các quốc gia thành viên, trong đó có Việt Nam, hiện đang chuẩn bị cho Hội nghị LHQ ‘Rio +20’ về Phát triển Bền vững vào năm 2012 – một sự kiện nhằm tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển bền vững và yêu cầu cần có ý chí chính trị mạnh mẽ trên khắp thế giới. Hội nghị ngày hôm nay thể hiện cam kết của Việt Nam đối với vấn đề này, đồng thời tái khẳng định Định hướng Chiến lược hướng tới Phát triển Bền vững của Việt nam. Tôi hy vọng những thảo luận của chúng ta ngày hôm nay cũng sẽ góp phần thực hiện một cách đầy đủ và hiệu quả Định hướng Chiến lược này. 

Việt Nam đã đưa phát triển bền vững trở thành một vấn đề chủ đạo trong Kế hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội giai đoạn 2006-2010. Và trong bài phát biểu nhân dịp năm mới 2011 chỉ cách đây vài ngày, Ngài Thủ tướng Chính phủ đã đề cập trong các các định hướng phát triển đã nói:  “(Có thể nói)  tái cấu trúc nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển các lĩnh vực xã hội hài hòa với phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là những tư tưởng quan trọng nhất cũng là những nét mới trong tư duy phát triển”.  Phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, ba vấn đề trụ cột này đóng vai trò là trung tâm đối với  phát triển bền vững.

Mặc dù tầm quan trọng của phát triển bền vững là rất rõ ràng nhưng phát triển bền vững hiện đang bị đe dọa dưới một số thách thức – và có khả năng làm ảnh hưởng đến các thành tựu phát triển đã đạt được. Đối với Việt Nam, một điều rất quan trọng là cần đẩy mạnh việc thực hiện Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ số 7 về phát triển bền vững, vì Việt Nam đang chậm thực hiện một số chỉ tiêu của Mục tiêu này, ví dụ tỉ lệ khí phát thải trên đầu người và trên 1 đô la của GDP, và tỉ lệ người dân được sử dụng nước sạch và điều kiện vệ sinh môi trường tốt hơn. Việt Nam cần nỗ lực vượt bậc để đảo ngược xu hướng này trong vòng năm đến mười năm tới – chẳng hạn thông qua củng cố nguồn nhân lực và hiện đại hóa công nghệ, đặc biệt với công nghệ xanh và sạch.

Nhiều bằng chứng khoa học cho thấy biến đổi khí hậu dưới tác động của con người là thách thức lớn nhất đối với phát triển bền vững mà toàn nhân loại đang phải đối mặt trong thế kỷ này. Đây là một mối đe dọa vô cùng lớn, và các tác động của nó không chỉ giới hạn ở tương lai. Các số liệu đã cho thấy năm 2010 là một trong những năm có nhiệt độ cao nhất kể từ khi bắt đầu tiến hành đo đạc trên phạm vi toàn cầu. Năm ngoái đã xảy ra những trận lụt lịch sử ở Pakistan, nắng nóng cực độ ở Nga, và mưa bão lớn gây nên sự tàn phá nặng nề ở một số nơi như Philippin. Và ngay trong những ngày này chúng ta thấy lũ lụt lớn đang xảy ra ở Úc. Tuy chúng ta chưa biết những thiên tai này có phải do biến đổi khí hậu gây ra hay không, chúng ta thấy rõ những vụ thiên tai cực đoan như vậy sẽ xảy ra khi nhiệt độ toàn cầu ngày càng tăng nhanh bởi thế giới vẫn tồn tại trên cơ sở khí phát thải nhà kính không bền vững.

Việt Nam cũng đã chịu những thiệt hại nặng nề về người và của do tác động của thiên tai trong năm 2010, ước tính thiệt hại ở mức hơn 1% GDP mỗi năm trong suốt hai thập kỷ qua. Biến đổi khí hậu đang làm cho thiên tai xảy ra một cách cực đoan và thường xuyên hơn. Hầu hết sự phát triển kinh tế của Việt Nam đang diễn ra ở những vùng có nhiều khả năng chịu tác động của hiện tượng mực nước biển dâng lên và các tác động khác của biến đổi khí hậu, bao gồm lũ lụt do mưa lớn, hạn hán và những đợt nắng nóng.  Trong thông điệp đầu năm của mình, Thủ tướng Chính phủ đã nêu bật một thực tế là Việt Nam rất dễ bị tác động bởi biến đổi khí hậu. Ngài Thủ tướng cũng đã nhấn mạnh rằng Việt Nam sẽ tích cực thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia nhằm Ứng phó với Biến đổi Khí hậu và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này. Và Việt Nam cũng đang phải đối mặt với một số nguy cơ về ô nhiễm môi trường và xuống cấp của tài nguyên thiên nhiên.

Biến đổi khí hậu là một thách thức toàn cầu và yêu cầu phải hành động trong nhiều lĩnh vực. Công tác ứng phó với biến đổi khí hậu trên toàn thế giới bao gồm việc phân bổ các nguồn lực tài chính và chuyển giao công nghệ, qua đó cho phép các nước đang phát triển hướng tới phát triển bền vững hiệu quả hơn. Để thực sự đạt được phát triển bền vững, hành động nhằm giảm mức độ sử dụng năng lượng hóa thạch trong sản xuất và giảm khí thải hiệu ứng nhà kính cũng như những hình thức ô nhiễm khác – ví dụ thông qua sử dụng các phương tiện sản xuất và vận tải xanh và công nghệ cao – chính là tương lai, bao gồm cả với Việt Nam.

Môt hình tăng trưởng xanh và nền kinh tế tiêu thụ ít cac-bon có nghĩa là chuyển hướng sang tập trung vào giảm thiểu khí phát thải nhà kính. Các công nghệ mới sẽ giúp giảm khí thải so các kịch bản phát triển thông thường, và sẽ có các tác động tích cực khác đối với môi trường. Ví dụ, việc cải thiện công tác quản lý chất thải cũng như các quy định về xây dựng nhằm giảm tiêu thụ năng lượng và tăng cường tái chế sẽ giảm chi phí và tiết kiệm nguồn lực. Điều đặc biệt quan trọng là trên toàn cầu, đầu tư vào năng lượng tái tạo hiện đang ngang bằng với đầu tư vào những công nghệ thông thường. Việt Nam cần theo xu hương mới vì sản xuất năng lượng tái tạo không những mang lại lợi ích về kinh tế và môi trường mà còn cả lợi ích về xã hội.

Những hội nghị đàm phán quy mô toàn thế giới về đa dạng sinh học và biến đổi khí hậu gần đây đã cho thấy phạm vi tăng cường hợp tác quốc tế. Ví dụ, sáng kiến Giảm Khí thải nhà kính  thông qua các nỗ lực hạn chế mất rừng và suy thoái rừng, viết tắt là REDD, nhằm làm giảm khí thải hiệu ứng nhà kính trên các diện tích đất và rừng và tăng cường giá trị của rừng là nơi hấp thu khí thải cac-bon. REDD cho phép cải thiện công tác bảo vệ rừng và đa dạng sinh học, cung cấp các dịch vụ môi trường dựa vào rừng, và cung cấp các nguồn lực kinh tế và môi trường cho các cộng đồng sống phụ thuộc vào rừng. Các nguồn lực tài chính cho REDD từ các quốc gia phát triển có thể cung cấp nguồn lực cho chính quyền, người dân địa phương và các đơn vị quản lý rừng nhằm thực hiện các kế hoạch phát triển bền vững. LHQ tại Việt Nam hiện đang hợp tác với các cơ quan trung ương và địa phương nhằm chuẩn bị cho việc thực hiện REDD và chúng tôi nghĩ việc này cần được coi là một phần quan trọng trong kế hoạch phát triển bền vững của các tỉnh.

Thưa quý vị,

Việt Nam đang ở một thời điểm rất quan trọng. Sự cam kết tiếp tục và sâu sắc hơn với phát triển bền vững trước hết đòi hỏi cần có một cách tiếp cận hiệu quả và toàn diện đối với vấn đề biến đổi khí hậu. Điều này cần được thể hiện đầy đủ trong Chiến lược Phát triển Kinh tế - Xã hội giai đoạn 2011-2020 và Kế hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội giai đoạn 2011-2015 sắp tới. Một chiến lược toàn diện về biến đổi khí hậu và việc thực hiện chiến lược này một cách đầy đủ sẽ đem lại những lợi ích to lớn về phát triển bền vững, trong đó có việc cải thiện đa dạng sinh học, giảm hiện tượng ô nhiễm môi trường, và sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên một cách hợp lý hơn.  

LHQ tại Việt Nam, thông qua Kế hoạch chung hiện tại và Kế hoạch chung cho giai đoạn 2012-2016 sắp tới, hiện đang tăng cường nỗ lực nhằm giúp Việt Nam giải quyết thành công các thách thức lớn về phát triển bền vững. Liên hợp quốc cam kết hỗ trợ Việt Nam bảo vệ môi trường và các nguồn tài nguyên thiên nhiên, đồng thời đảm bảo gìn giữ các tài sản quốc gia này cho các thế hệ mai sau. Mục tiêu lớn hơn của chúng tôi là giúp đảm bảo sự phát triển của Việt Nam trong tương lai sẽ đem lại lợi ích cho tất cả mọi người, đảm bảo bình đẳng và bền vững cho mọi người dân Việt Nam.

Kết thúc bài phát biểu, tôi xin được bày tỏ hy vọng rằng Hội nghị quốc gia về Phát triển Bền vững lần này sẽ cho phép chúng ta rút ra các bài học kinh nghiệm quan trọng và tạo cơ hội cho việc đóng góp vào sự thịnh vượng lâu dài và dựa trên một nền kinh tế xanh cho tất cả mọi người dân Việt Nam.

Tôi xin chúc các quý vị đại biểu hạnh phúc, thành công và sức khỏe nhân dịp năm mới 2011!
Xin cám ơn.