Phát biểu tại Diễn đàn quốc gia lần thứ 2 về Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai và Thích ứng với Biến đổi Khí hậu

04 thg 3 2011

Diễn giả:   Bà Setsuko Yamazaki, Giám đốc UNDP tại Việt Nam
Thời gian: Thứ sáu, Ngày 4 tháng 3 năm 2011
Sự kiện:    Diễn đàn quốc gia lần thứ 2 về Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai và Thích ứng với Biến đổi Khí hậu

Kính thưa Phó thủ tướng Hoàng Trung Hải;
Kính thưa Bộ trưởng Cao Đức Phát;
Kính thưa Thứ trưởng thường trực Trần Hồng Hà;
Kính thưa các chủ tịnh Uỷ Ban Nhân Dân thành phố Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hồ Chí Minh và Cần Thơ;
Thưa bà Nghị sỹ Loren Legarda, Nghị  sỹ Quốc hội khoá 15 của Phi-líp-pin;
Thưa ngài Mark Palu, Tham tán Đại sứ quán Australia tại Việt Nam
Thưa ngài German Velasquez, Điều phối viên khu vực của Chương trình Chiến lược Liên Hợp quốc về giảm rủi ro thiên tai và các thành viên trong đoàn;
Kính thưa các đồng nghiệp đến từ cộng đồng các nhà tài trợ và các tổ chức phi chính phủ;
Thưa các vị khách quý;

Tôi xin bày tỏ lời chúc mừng chân thành nhất đến chính phủ Việt Nam với việc đứng ra tổ chức sự kiện quan trọng này - Diễn đàn quốc gia lần thứ 2 về Giảm nhẹ Rủi ro Thiên tai và Thích ứng với Biến đổi Khí hậu và Phát động Chiến dịch quốc tế về Giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Chính phủ và nhân dân Việt Nam có một quá trình lịch sử lâu dài phòng chống với thiên tai, ngay từ năm 1955 Việt Nam đã hình thành một Ban chỉ đạo Phòng chống lụt bão Trung ương. Những năm gần đây, Việt Nam cũng đã ban hành một số chính sách chiến lược và chương trình quan trọng để ứng phó với tình hình thiên tai và biến đổi khí hậu.
Biến đổi khí hậu, bằng cách này hay cách khác, cũng đang gây ra nhiều ảnh hưởng đến Việt Nam, đặc biệt là khi thiên tai thảm hoạ đang ngày càng gia tăng, cả về tần suất và cường độ. Chỉ tính riêng năm vừa qua, Việt Nam đã gánh chịu nhiều mất mát về người và tài sản, và đã bị mất đi 1% tổng thu nhập quốc dân (GDP). Đa số người dân nghèo và các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương hiện nay là những người dân sinh sống tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, lũ bão.

Thiên tai có thể dễ dàng lấy đi các thành quả phát triển, tăng trưởng và đẩy ngược các tiến bộ và thành quả thực hiện Mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ mà Việt Nam đã đạt được trong các thập kỷ vừa qua. Với việc biến đổi khí hậu đang ngày càng gia tằng về tần suất và cường độ, một trong những phương án chiến lược là chúng ta cần phải chủ động đầu tư cho các giải pháp phòng ngừa và ứng phó với khí hậu và thiên tai, gắn sát với chiến lược phát triển nói chung. Những thiệt hại và mất mát do thiên tai gây ra hoàn toàn có thể được giảm đi đáng kể khi được tích hợp và lồng ghép vào các quá trình xây dưng thực hiện kế hoạch phát triển.  Việt Nam đã và đang tích cực tham gia một số cơ chế hợp tác quan trọng trên toàn cầu để giảm rủi ro thiên tai trong khuôn khổ Khung Hành động Kyoto về giảm nhẹ rủi ro thiên tai, và để thích ứng với biến đổi khí hậu theo khuôn khổ Công ước khung Liên Hợp quốc về Biến đổi khí hậu.

Hơn 10 năm qua, từ năm 1999 đến năm 2009, Việt Nam đã có những kinh nghiệm sâu sắc trong việc vận hành Đối tác Giảm nhẹ thiên tai (NDM-Partnership). Đây là một cơ chế có sự tham gia của nhiều bộ ngành, nhà tài trợ và các cơ quan liên quan ở cấp quốc gia và ở địa phương. Theo sáng kiến Một Liên Hợp quốc, chúng tôi cũng hình thành một Nhóm điều phối các chương trình về Quản lý Thiên tai và Ứng phó khẩn cấp, dưới sự đồng chủ trì của hai bên – Liên hợp quốc và Chính phủ. Tuy nhiên, hiện nay các bên đều đang mong muốn có một khuôn khổ chính thức, cùng nhau tạo dựng một cách hiệu quả hơn nữa các hoạt động đối thoại chính sách, chia sẻ thông tin, xác định ưu tiên, chia sẻ học hỏi và điều phối. Từ đó các bên đều có thể góp phần hỗ trợ hiệu quả nhất cho các cơ quan ra quyết định của chính phủ trong lĩnh vực giảm rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Kính thưa các quý vị,

Chúng ta cũng nhận thức được rằng quá trình hình thành và vận hành một Diễn đàn quốc gia như thế này sẽ có nhiều khó khăn và thách thức, đặc biệt là khi chúng ta muốn đây là một cơ chế làm việc hiệu quả. Một diễn đàn quốc gia như vậy đòi hỏi cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ và sự tham gia tích cực của nhiều bộ ngành với các vai trò và nhiệm vụ khác nhau, đặc biệt là của các Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Tài nguyen Môi trường và Bộ Kế hoạch đầu tư. Sáng kiến hình thành diễn đàn này cũng đòi hỏi phải có sự đồng bộ và thống nhất sâu sắc trong các kế hoạch hành động của các bộ ngành đối với công tác giảm rủi ro thiên tai và thích ứng biến  đổi khí hậu. 

Tại diễn đàn này, tôi xin đưa ra ba điểm để quý vị cùng cân nhắc trong quá trình thảo luận:

Trước tiên, chính phủ nên chính thức thành lập Diễn đàn Quốc gia về Giảm rủi ro thiên tai và Thích ứng với biến đổi khí hậu tại Việt Nam. Diễn đàn này nên trở thành một khuôn khổ chung trong đó có các nhóm làm việc chuyên biệt, lấy ví dụ như nhóm làm việc điều phối để thực hiện Chương trình quốc gia về Quản lý thiên tai dựa vào cộng đồng.

Thứ hai là, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự tham gia và đóng góp của các nhóm ngành kinh tế tư nhân, các tổ chức đoàn thể xã hội và các tổ chức phi chính phủ. Đây là những thành phần và đơn vị đã và đang đóng vai trò quan trọng trong công tác xoá đói giảm nghèo, phục hồi và tái thiết sau thiên tai và xây dựng an sinh xã hội.

Cuối cùng, trong những năm vừa qua, nhiều cam kết sâu sắc và liên tục của Việt Nam về phát triển bền vững đang có nguy cơ bị đe doạ nghiêm trọng bởi sự thay đổi của khí hậu và thiên tai. Các nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của các nguy cơ này cần phải được cân nhắc đầy đủ trong quá trình thực hiến Kế hoạch Phát triển kinh tế xã hội trong 5 năm tới (giai đoạn 2011-2015) và cần được phản ánh cụ thể trong Chiến lược quốc gia về “Phát triển kinh tế xanh” trong thời gian tới đây.

Trong các phiên làm việc sau đây của hội thảo, tôi tin chắc rằng chúng ta sẽ có nhiều ý kiến chia sẻ về các kinh nghiệm và nỗ lực của các bên tại Việt Nam để hình thành Diễn đàn Quốc gia. Chúng ta cũng sẽ có cơ hội để học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác trong khu vực, và rất hân hạnh có sự tham gia của Bà Nghị Sĩ Loren Legarda của Phi-líp-pin để chia sẻ các bài học từ kinh nghiệm của Phi-líp-pin trong việc xây dựng các chính sách và diễn đàn về giảm rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đây là cơ hội hiếm có để chúng ta cùng nhau ngồi lại đúc rút và tổng hợp các quan điểm và nhận định của các lãnh đạo quốc gia và địa phương, cũng như của các cơ quan Liên hợp quốc, cộng đồng các nhà tài trợ, các tổ chức khoa học giáo dục và các tổ chức phi chính phủ. 

Tôi xin chúc hội thảo thu được nhiều kết quả và thành công tốt đẹp.
Xin cảm ơn!