Phát biểu tại buổi tóm tắt về Bầu cử quốc hội khóa 13 năm 2011

19 thg 4 2011

Diễn giả: Ông John Hendra, Điều phối viên Thường trú LHQ tại Việt Nam
Ngày:     19 tháng 4 năm 2011
Địa điểm: Khách sạn Nikko, Hà Nội

Kính thưa TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội;

Kính thưa các cán bộ cấp cao của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội và Mặt trận Tổ quốc;

Kính thưa các vị Đại sứ và các Đối tác phát triển;

Thưa các Quí vị đại biểu;

Trong bối cảnh cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa 13 và Đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp sẽ diễn ra vào tháng sau, tôi xin chào mừng tất cả các Quí vị có mặt tại đây để nghe thông báo về công tác tổ chức bầu cử và tình hình chuẩn bị cho cuộc bầu cử. Với cương vị Điều phối viên Thường trú LHQ tại Việt Nam, tôi rất vinh dự và thực sự vui mừng được phát biểu khai mạc cuộc họp ngày hôm nay cùng với TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội.

Cuộc họp sáng hôm nay là một phần trong cuộc đối thoại và quan hệ hợp tác đang ngày càng phát triển giữa Quốc hội và các đại diện của cộng đồng quốc tế tại Hà Nội. Như chúng ta biết, một trong những đặc điểm mới chủ yếu của cuộc bầu cử năm 2011 là Luật Bầu cử 2010 sửa đổi lần đầu tiên cho phép cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội và Đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp diễn ra trong cùng một ngày và nhiệm kỳ của các cơ quan dân cử được hợp nhất từ nay trở đi.

Trong bối cảnh đó, chúng tôi đặc biệt quan tâm được nghe những thách thức về công tác tổ chức cuộc bầu cử năm nay và có thể thảo luận về ý nghĩa của sự thay đổi nói trên đối với hoạt động của ngành lập pháp Việt Nam.

Chúng tôi cũng đặc biệt quan tâm tới quy trình và tình hình đề cử ứng cử viên và muốn biết cụ thể là quy trình đó vẫn theo tập quán cũ trước đây hay có một  số thay đổi theo tinh thần cải cách thể chế. Tôi xin trao đổi vắn tắt hai vấn đề liên quan tới sự đại diện mà LHQ cho là cực kỳ quan trọng trong cuộc bầu cử sắp tới.

Thứ nhất là sự tham gia của phụ nữ trong Quốc hội cũng như Hội đồng Nhân dân các cấp. Tôi thực sự hy vọng rằng tối thiểu Quốc hội cũng đạt được chỉ tiêu đề ra là 30% đại biểu nữ và Việt Nam tiếp tục là một trong những nước Đông Nam Á có tỷ lệ đại biểu nữ trong Quốc hội cao nhất. Tôi cũng rất hy vọng rằng Hội đồng Nhân dân các cấp cũng đạt được tỷ lệ đại biểu nữ như vậy vì từ trước đến nay tỷ lệ phụ nữ tham gia ở các cơ quan dân cử địa phương này chưa bao giờ cao như vậy.

Ngoài tỷ lệ đại biểu nữ được bầu, tôi hy vọng Việt Nam cũng đạt được bình đẳng giới thông qua việc tăng số lượng phụ nữ nắm giữ các vị trí cấp cao trong các cơ quan dân cử, đặc biệt là vị trí Chủ nhiệm và Phó Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội.

Thứ hai, chúng tôi cũng hy vọng Việt Nam sẽ đạt được chỉ tiêu 18% đại biểu là dân tộc thiểu số. Theo nhận định của bà Gay McDougall, chuyên gia độc lập của LHQ về các vấn đề dân tộc thiểu số sang thăm Việt Nam hồi năm ngoái, đã có một số sáng kiến quan trọng nhằm tăng tỷ lệ đại biểu dân tộc thiểu số trong Quốc hội. Theo tinh thần đó, việc đảm bảo sự tham gia có hiệu quả của các dân tộc thiểu số trong các cơ quan dân cử cũng như trong các cơ quan chính quyền ở cấp trung ương và địa phương có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Quốc hội khóa 12 đã khẳng định xu thế cho thấy Quốc hội hoàn thành ngày càng tốt hơn chức năng nhiệm vụ được quy định trong Hiến pháp, một Quốc hội coi trọng chức năng giám sát và một Quốc hội khi thực hiện chức năng này sẽ góp phần tích cực và quan trọng vào việc tăng cường công tác quản trị và làm sâu sắc thêm cuộc thảo luận dân chủ về những vấn đề chính được người dân quan tâm. Ví dụ, các phiên chất vấn, dưới con mắt của cộng đồng quốc tế và người dân Việt Nam, là dấu hiệu tuyệt vời về tiến bộ đạt được.

Trong khóa 12 vừa qua, các Ủy ban của Quốc hội đã thể hiện vai trò ngày càng quyết đoán hơn và các đại biểu Quốc hội đã thực hiện trách nhiệm của mình một cách nghiêm túc và tiến hành các bước để bác bỏ các đề án theo nguyên tắc đa số như vẫn thường diễn ra trong Quốc hội ở hầu hết các nước trên thế giới. Đây cũng là bằng chứng về tiến bộ đạt được trong việc tăng cường vai trò và nâng cao trách nhiệm giải trình của Quốc hội.

Điều quan trọng nữa là nhiệm kỳ Quốc hội sắp kết thúc đã thực hiện thí điểm cách tiếp cận mới trong việc tham vấn công chúng và tổ chức các cuộc lấy ý kiến đóng góp của người dân, và cả hai hoạt động này đã tăng cường cuộc đối thoại giữa cơ quan dân cử và cử tri cũng như góp phần nâng cao chất lượng của luật pháp được Quốc hội thông qua.

Do vậy, tôi thực sự hy vọng rằng Quốc hội khóa 13 với những đại biểu mới và ban lãnh đạo mới sẽ tiếp tục đi theo hướng của Quốc hội khóa 12 và sẽ không chỉ củng cố những thành quả chính đã đạt được mà còn làm tốt hơn nữa để đáp ứng một cách hiệu quả kỳ vọng của người dân. Tôi cũng hy vọng rằng Hội đồng Nhân dân các cấp với năng lực được tăng cường có thể thực hiện vai trò ngày càng có ý nghĩa hơn ở cấp địa phương.

Trên cơ sở quan tâm tới những mục tiêu đó, LHQ sẽ hỗ trợ Văn phòng Quốc hội tiến hành tập huấn cho các ứng cử viên nữ và các ứng cử viên dân tộc thiểu số cũng như sẽ hợp tác với Trung tâm Bồi dưỡng Đại biểu dân cử của Văn phòng Quốc hội để tiến hành bồi dưỡng cho các đại biểu mới được bầu. 

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Văn phòng Quốc hội đã tổ chức cuộc họp này. Tôi tin chắc rằng cuộc thảo luận của chúng ta tại đây vào sáng nay sẽ góp phần tăng cường hiểu biết về những đặc điểm chính của cuộc bầu cử năm nay cũng như một số thách thức chính sắp tới. Và cũng như tất cả các Quí vị, tôi rất mong được thấy những lợi ích mà một Quốc hội vững mạnh, có năng lực và thậm chí mang tính chuyên nghiệp nhiều hơn so với các khóa trước sẽ mang lại cho mọi người dân Việt Nam.

Tôi xin chúc tất cả các Quí vị dồi dào sức khỏe và hạnh phúc, và chúc cho cuộc họp thành công rực rỡ.

Xin cảm ơn.