Diễn văn tại Việt Nam tại hội thảo cấp cao về giảm nhẹ rủi ro do thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu

14 thg 11 2011

Diễn giả:    Bakhodir Burkhanov, Phó giám đốc UNDP tại Việt Nam
Ngày:        14/11/2011
Sự kiện:     Hội thảo về giảm nhẹ rủi ro do thiên tai và ứng phó với biến đổi khí hậu

Thưa ông Nguyễn Xuân Diệu, Phó Tổng Cục trưởng Tổng Cục Thủy lợi, Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn,
Thưa ông Nguyễn Vũ Việt, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy lợi Việt Nam,
Thưa các bạn đồng nghiệp từ các bộ ngành, các tổ chức quốc tế và cộng đồng tài trợ,
Thưa các quý ông, quý bà:

Tôi xin được bắt đầu bằng lời cảm ơn tới Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn vì đã cho tôi cơ hội được phát biểu tại sự kiện quan trọng này. Tôi thực sự rất vinh dự được có mặt cùng toàn thể quý vị tại đây ngày hôm nay.

Sau hai tuần nữa, hàng ngàn đại biểu từ khắp mọi miền trên thế giới sẽ tụ họp tại Durban, Nam Phi, để dự Hội nghị lần thứ 17 của các bên tham gia Công ước Khung của LHQ về Biến đổi Khí hậu, nhằm thảo luận những hành động của toàn cầu nhằm đấu tranh chống biến đổi khí hậu. Vì thế ngày hôm nay là một cơ hội rất tốt cho chúng ta thảo luận về các vấn đề như Việt Nam sẽ thích nghi và ứng phó như thế nào với thực tế mới là nhiệt độ đang tăng lên, mưa lũ và hạn hán thất thường, mực nước biển tăng và các trận bão, lũ ngày càng trở nên nghiêm trọng và khó đoán trước hơn.

Không ai có thể tránh khỏi việc phải đối mặt với thiên tai và những mất mát khủng khiếp mà nó gây ra. Những tai họa liên quan đến thời tiết đang tiếp tục cướp đi mạng sống và ảnh hưởng đến sinh kế của hàng triệu người ở cả các quốc gia phát triển và đang phát triển. Ngay trong năm nay đã có các trận bão bất thường và các đợt sóng nhiệt ở Hoa Kỳ, các đợt hạn hán nghiêm trọng ở Đông Phi, và lũ lụt khủng khiếp tại Thái Lan, Campuchia, Lào và Việt Nam.

Từ đầu năm 2011 đến nay đã có trên 280 người bị cướp đi sinh mạng do các tai họa liên quan tới khí hậu ở Việt Nam. Một thực tế đáng buồn là trong trận lũ gần đây ở đồng bằng sông Cửu Long, hơn 85% số người chết là trẻ em. Như ông Nguyễn Xuân Diệu đã đề cập, thiệt hại về mặt kinh tế trong năm nay ước tính ở mức 300 tỉ đô la Mỹ - và thiệt hại này vẫn còn tiếp tục gia tăng.

Biến đổi khí hậu đang gây nên nhiều hơn những hiện tượng thời tiết cực đoan này, và làm nghiêm trọng hơn mức độ tàn phá của chúng. Biến đổi khí hậu tác động tới các cộng đồng dễ bị tổn thương và ảnh hưởng nhiều hơn tới đối tượng phụ nữ và trẻ em. Biến đổi khí hậu là một thực tế mà chúng ta cần giải quyết một cách khẩn trương. Như chúng ta có thể thấy, con người hiện nay đã phải chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu trong cuộc sống hàng ngày của mình. Bên cạnh biến đổi khí hậu thì sự xuống cấp của các hệ sinh thái và hiện tượng đô thị hóa cũng đã làm tăng những rủi ro do thiên tai và khả năng con người phải chịu tác động của những rủi ro đó.

Chính phủ Việt Nam đã nhận thấy những rủi ro liên quan đến khí hậu và đã thực hiện một số biện pháp nhằm giải quyết các rủi ro đó. Một loạt các chính sách và chương trình quan trọng nhằm ứng phó với thiên tai đã được xây dựng. Đặc biệt, Chính phủ đã bắt đầu triển khai xây dựng luật về quản lý thiên tai và thực hiện một chương trình quản lý rủi ro do thiên tai tại cộng đồng, đối tượng của chương trình là hơn 6.000 xã trải khắp cả nước.

Tuy nhiên, trước mắt chúng ta vẫn còn nhiều thách thức. Tôi xin được nêu một cách ngắn gọn một vài thách thức chính mà Việt Nam tiếp tục phải đối mặt và cần được giải quyết.

Thứ nhất, các thành tựu tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội của Việt Nam đang bị đe dọa bởi biến đổi khí hậu và thiên tai. Chỉ cần một trận thiên tai cũng có thể quét đi thành tựu mà chúng ta phải vất vả nhiều năm mới tạo dựng được. Mức độ to lớn của mối đe dọa này cần được xem xét đầy đủ trong quá trình thực hiện các kế hoạch quốc gia, kế hoạch của từng địa phương cũng như của từng ngành.

Thứ hai, cần nỗ lực hơn nữa để nâng cao năng lực và kỹ năng của các cộng đồng địa phương nhằm chuẩn bị và đương đầu với thiên tai. Như chúng ta có thể thấy rất rõ từ trận lụt gần đây ở đồng bằng sông Cửu Long, những kỹ năng cơ bản như kỹ năng bơi và những trang thiết bị cơ bản như phao nổi là những điều kiện thiết yếu để đảm bảo tính mạng của người dân. Xét trên khía cạnh này, đẩy mạnh việc thực hiện chương trình quản lý rủi ro do thiên tai tại cộng đồng, lồng ghép công tác thích nghi với biến đổi khí hậu, là những việc làm rất quan trọng.

Thứ ba, cần đảm bảo rằng người dân được thông tin kịp thời về thiên tai và những rủi ro đặt ra với họ. Điều này cần được thực hiện thông qua tăng cường tiếp cận của người dân với thông tin và nâng cao nhận thức về thiên tai cũng như những rủi ro liên quan đến khí hậu. Cải thiện các hệ thống thông tin và công tác dự báo thời tiết, đồng thời xây dựng các hệ thống cảnh báo sớm là những việc làm thiết yếu bởi vì việc cảnh báo kịp thời và hiệu quả có một tác dụng trực tiếp là cứu được sinh mạng con người.

Cuối cùng, cần phải tăng cường kinh phí của Nhà nước cho công tác quản lý rủi ro do thiên tai và đưa vào áp dụng các cơ chế tài chính đổi mới nhằm giải quyết các rủi ro đó. Các kế hoạch trợ cấp tài chính và bảo hiểm đầy đủ là rất quan trọng nhằm giúp khắc phục thiệt hại về tài sản và giúp các gia đình và cộng đồng có thu nhập thấp phục hồi sau thiên tai. Sự phối hợp chặt chẽ hơn với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể xã hội, cũng như với các tổ chức phi chính phủ quốc tế là vấn đề thiết yếu để đảm bảo đầu tư công có hiệu quả, bền vững và phù hợp với nhu cầu của địa phương.

Kết thúc bài phát biểu, tôi xin được nhấn mạnh rằng LHQ tại Việt Nam, trong đó có UNDP, cam kết tiếp tục phối hợp với Chính phủ, với cộng đồng các nhà tài trợ, các tổ chức phi chính phủ và các bên liên quan khác trong công tác giảm thiểu rủi ro do thiên tai và thích nghi với biến đổi khí hậu – qua đó đảm bảo một tương lai vững vàng hơn, ổn định hơn và công bằng hơn cho mọi người dân Việt Nam.

Tôi khuyến khích tất cả các quý vị có mặt tại đây ngày hôm nay thảo luận cởi mở về các thách thức chính, các vấn đề ưu tiên, đồng thời đề xuất các giải pháp chính sách chiến lược để Chính phủ và các đối tác khác có thể hành động sớm nhằm giải quyết các rủi ro do thiên tai và các tác động của biến đổi khí hậu.

Chúc các quý vị thảo luận hiệu quả và chúc hội thảo thành công tốt đẹp.

Xin cảm ơn và chúc sức khỏe!