Phát biểu tại diễn đàn quan hệ đối tác cải cách hành chính

15 thg 11 2012

Diễn giả: Bà Louise Chamberlain, Giám đốc Quốc gia UNDP tại Việt Nam
Ngày:     15/11/2012
Sự kiện:  Diễn đàn Quan hệ Đối tác Cải cách Hành chính: “Tăng cường Công tác Theo dõi - Đánh giá trong Cải cách Hành chính ở Việt Nam”

Thưa ông Nguyễn Tiến Dĩnh, Thứ trưởng Bộ Nội vụ;
Thưa các quý vị đại diện Bộ Nông Nghiệp & Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên & Môi trường;
Thưa các quý vị đại diện chính quyền các địa phương;
Thưa các đối tác phát triển quốc tế;
Thưa các quý ông, quý bà;

Chúng ta có mặt tại đây ngày hôm nay bởi vì tất cả chúng ta đều tin tưởng vào tầm quan trọng của việc tạo dựng một nền hành chính công hiệu quả, đáp ứng nhanh và minh bạch ở Việt Nam. Trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục thực hiện phát triển kinh tế - xã hội, cần phải cải thiện chất lượng các dịch vụ công và dịch vụ hành chính nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, đảm bảo khả năng tiếp cận cho mọi người dân và thực hiện xóa đói giảm nghèo trên khắp đất nước. Trên thực tế, các dịch vụ công có chất lượng được coi là một công cụ thúc đẩy phát triển con người, đặc biệt là ở những khu vực ít được tiếp cận với các dịch vụ.

Cách đây một năm, Nghị quyết 30c về việc phê duyệt Chương trình Tổng thể Cải cách Hành chính nhà nước giai đoạn 2011-2020 đã được ban hành. Điều này cho thấy quyết tâm mạnh mẽ của Chính phủ trong việc tiếp tục thực hiện cải cách hành chính và xây dựng một hệ thống hành chính hiện đại và hiệu quả. Nghị quyết 30c đề ra những mục tiêu rõ ràng hơn, làm rõ vai trò và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước. Quan trọng hơn cả là Chương trình Tổng thể Cải cách Hành chính Nhà nước ủng hộ việc ưu tiên cải thiện công tác cung cấp dịch vụ công. Nguyên lý đằng sau ưu tiên này là rất rõ ràng: một hệ thống hành chính công hiệu quả hơn, đáp ứng nhanh hơn, minh bạch hơn và có trách nhiệm hơn sẽ đem lại những dịch vụ có chất lượng tốt hơn cho người dân. Khi người dân được phục vụ tốt hơn, họ sẽ có thể đạt được những mức độ phát triển cao hơn – do vậy cải cách hành chính là một công cụ quan trọng giúp chúng ta có được tăng trưởng công bằng và mức sống tốt hơn. 
 
Chương trình cải cách hành chính 4 năm mới của UNDP được gắn kết chặt chẽ với các lĩnh vực ưu tiên trong Chương trình Tổng Thể Cải cách Hành chính giai đoạn 2011-2020. Những lĩnh vực ưu tiên thiết yếu này bao gồm: cải cách nguồn nhân lực và nâng cao chất lượng các dịch vụ công.Các tỉnh/ thành phố Đà Nẵng, Hà Tĩnh, Bắc Giang và Cần Thơ sẽ được hỗ trợ thực hiện các cách tiếp cận đổi mới để cải thiện việc cung cấp dịch vụ công và các quy trình tuyển dụng, đào tạo nguồn nhân lực. Bộ Nội vụ sẽ chủ trì một hợp phần dự án riêng ở cấp trung ương nhằm điều phối công tác chia sẻ thông tin và các bài học kinh nghiệm giữa 4 tỉnh/thành, và xúc tiến đối thoại chính sách nhằm nhân rộng các điển hình tốt trên cả nước.

Kể từ Diễn đàn Quan hệ Đối tác lần trước, Bộ Nội vụ cũng đã xây dựng một hệ thống theo dõi – đánh giá nhằm theo dõi hiệu quả cải cách hành chính ở các bộ ngành và cơ quan chính quyền địa phương. Đây là một công cụ có tính đột phá bởi vì nó hoàn toàn khác so với các cuộc đánh giá nội bộ vẫn được tiến hành lâu nay về cung cấp dịch vụ. Hệ thống theo dõi – đánh giá này bao gồm cả tiếng nói của người dân, với tư cách là người sử dụng cuối cùng, về chất lượng của các dịch vụ công và mức độ hài lòng của họ đối với các cơ quan hành chính. Điều này tạo nên một sự chuyển biến quan trọng hướng tới việc theo dõi và đánh giá dựa trên hiệu quả làm việc của Chính phủ trong quản lý hành chính công.

Các tiêu chí và chỉ số mới được xây dựng sẽ không chỉ giúp Chính phủ theo dõi việc thực hiện Chương trình Tổng thể Cải cách Hành chính nhà nước, mà còn giúp tìm ra những thế mạnh và điểm yếu của các bộ ngành, địa phương ở từng lĩnh vực cụ thể, để có thể tiếp tục tìm biện pháp cải thiện. Chúng ta đều biết rằng những gì không được đo lường, đánh giá thì khó có thể được cải thiện. Vì vậy, xét ở một khía cạnh nhất định, hệ thống theo dõi & đánh giá này giúp cung cấp các thông tin cơ bản và tạo cơ hội cho các nhà hoạch định và thực thi chính sách xác định các lĩnh vực cần được tiếp tục cải thiện.

Ở các quốc gia có thu nhập trung bình, đánh giá định lượng là một công cụ phổ biến để cung cấp thông tin, số liệu cho các nhà hoạch định chính sách và các công chức, viên chức nhằm định hướng và đẩy mạnh chương trình cải cách. Đánh giá định lượng là điểm khởi đầu nhằm giải quyết những yếu kém về chất lượng và cải thiện tiếp cận với các dịch vụ công. Ở Việt Nam, do vấn đề không nằm ở khả năng tiếp cận với các dịch vụ công của người dân, nên cần phải nhấn mạnh việc cải thiện chất lượng dịch vụ ở những lĩnh vực đã được xác định là có hiệu quả kém.

Thưa các quý ông, quý bà,
Tôi xin được nêu bật bốn yếu tố quan trọng của Bộ Chỉ số Cải cách Hành chính (PAR) mới.

Thứ nhất, trong suốt quá trình xây dựng bộ chỉ số đã có những ý kiến đóng góp và sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm các cơ quan của Chính phủ, các đại biểu dân cử, các cán bộ lãnh đạo ở cấp trung ương và địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội, người dân và doanh nghiệp. Bộ chỉ số bao gồm đánh giá hiệu quả làm việc từ phía các đơn vị cung cấp dịch vụ công, cũng như quan điểm và trải nghiệm của người sử dụng và các bên liên quan khác, trong đó có người dân và doanh nghiệp. Đây là một sự đổi mới quan trọng đối với Việt Nam, bởi vì lần đầu tiên quan điểm của những người sử dụng dịch vụ cuối cùng sẽ được xem xét nhằm đánh giá hiệu quả hoạt động của nhà nước. Điều này làm tăng tinh thần trách nhiệm của nhà nước đối với nhân dân.

Thứ hai, hệ thống theo dõi – đánh giá mới này đã được thử nghiệm thí điểm tại 6 tỉnh thành và 3 Bộ. Việc làm này giúp chúng ta có được những ý kiến phản hồi quan trọng nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng của bộ chỉ số và làm cho nó phù hợp hơn cho các lần thực hiện tiếp theo.

Thứ ba, chúng ta cần công nhận quyết tâm mạnh mẽ của Bộ Nội vụ trong việc thúc đẩy toàn bộ tiến trình này và đảm bảo chất lượng của sản phẩm cuối cùng để có thể sớm nhân rộng ra các bộ ngành và địa phương khác trên khắp cả nước. Sự chỉ đạo của Bộ Nội vụ là yếu tố sống còn đối với thành công của sáng kiến quan trọng này.

Cuối cùng, mặc dù cần phải có một hệ thống theo dõi – đánh giá do Chính phủ xây dựng và làm chủ, nhưng một điều cũng không kém phần quan trọng là cần sử dụng các công cụ khác để theo dõi hiệu quả làm việc bởi vì điều đó cho phép chúng ta nắm bắt được những ý kiến và quan điểm đa dạng của người sử dụng dịch vụ. Việc sử dụng các công cụ đánh giá khách quan và độc lập sẽ cho phép hình thành các biện pháp chính sách nhằm giải quyết những yếu kém về hiệu quả làm việc. Điều này đặc biệt phù hợp đối với công tác hỗ trợ các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và có hoàn cảnh khó khăn, cũng như tăng cường khả năng tiếp cận của người dân và chất lượng của các dịch vụ công.

Ở Việt Nam hiện có hai công cụ có vai trò bổ sung rất tốt cho bộ chỉ số PAR. Một là Chỉ số Năng lực Cạnh tranh cấp tỉnh, bao gồm quan điểm của các doanh nghiệp và khu vực tư nhân, do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) xây dựng. Hai là Chỉ số Hiệu quả Quản trị và Hành chính Công cấp tỉnh (PAPI) thể hiện những trải nghiệm của người dân trong quá trình tiếp xúc với các công chức, viên chức nhà nước. PAPI là một sáng kiến chung của UNDP và Trung tâm Nghiên cứu Phát triển Hỗ trợ Cộng đồng (CECODES).

Những công cụ này sử dụng các phương pháp khác nhau để cung cấp những thông tin độc lập và bổ sung lẫn nhau cho các cơ quan nhà nước để các cơ quan này có thể xem xét điều chỉnh việc lập kế hoạch và thực hiện các chính sách. Chúng tôi khuyến khích Chính phủ sử dụng những công cụ này bởi vì chúng cung cấp thêm những bằng chứng thực tiễn có tính khách quan, thể hiện cách nhìn và trải nghiệm của người dân.

Thưa các quý ông, quý bà,

Như chúng ta đã chứng kiến trong những năm vừa qua, Chính phủ, thông qua Bộ Nội vụ, đang nỗ lực tìm kiếm những biện pháp đổi mới, không chỉ dừng lại ở các cơ chế báo cáo nội bộ về cải cách hành chính mà còn tăng cường đánh giá hiệu quả thông qua công tác thu thập số liệu từ bên ngoài theo nhu cầu của người sử dụng. Với bộ chỉ số PAR, chúng ta cũng được chứng kiến việc xây dựng và đưa vào áp dụng các công cụ, số liệu và thông tin phù hợp liên quan đến những tiến bộ trong hiệu quả thực hiện cải cách hành chính công.

Diễn đàn ngày hôm nay là một phần của sự chuyển đổi trong chính sách đó, đồng thời báo hiệu một bước tiến quan trọng hướng tới việc thảo luận và sử dụng nhiều hơn các số liệu có tính khách quan để hiểu hơn về hiệu quả làm việc của khu vực nhà nước và định hướng cho những can thiệp chính sách trong tương lai.

Tôi xin được kết thúc bằng lời cảm ơn Bộ Nội vụ vì sự lãnh đạo tích cực nhằm hướng tới đánh giá hiệu quả làm việc của khu vực nhà nước trên cơ sở cân nhắc quan điểm của mọi thành phần xã hội. Như tôi đã nhấn mạnh ở trên, việc xem xét tiếng nói của người sử dụng dịch vụ sẽ góp phần quan trọng cho việc xây dựng một nền tảng khách quan và cải thiện việc cung cấp dịch vụ công.

Tôi cũng xin được cảm ơn tất cả các đối tác phát triển và cộng đồng tài trợ vì những sự trợ giúp không ngừng nghỉ dành cho nỗ lực cải cách này, và tôi cũng mong chờ được tham gia thảo luận trong khuôn khổ diễn đàn ngày hôm nay về các biện pháp đẩy mạnh hơn nữa công tác này.

Chúc toàn thể quý vị sức khỏe và hạnh phúc, chúc Diễn đàn Quan hệ Đối tác Cải cách Hành chính thành công tốt đẹp.

Xin cảm ơn.