Phát biểu tại Hội nghị thường niên Dự án nâng cao năng lực lãnh đạo cho phụ nữ trong khu vực nhà nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

14 thg 12 2012

Diễn giả: Bà Louise Chamberlain, Giám đốc Quốc gia của UNDP
Ngày:     14/12/2012, 8:30 giờ   
Sự kiện:  Hội nghị thường niên Dự án nâng cao năng lực lãnh đạo cho phụ nữ trong khu vực nhà nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Kính thưa Ông Nguyễn Thanh Hòa, Thứ trưởng thường trực Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Phó chủ tịch UBQG vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam
Kính thưa Bà Nguyến Phương Nga, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Giám đốc Quốc gia Dự án nâng cao năng lực lãnh đạo của phụ nữ trong khu vực nhà nước trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế,
Kính thưa Ông Tạ Ngọc Tấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Giám đốc Học viện     Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh,

Thưa bà Astrid Tuminez, Giám đốc khu vực của Microsoft, ngyên phó Hiệu trưởng Trường chính sách công Lý Quang Diệu, Đại học quốc gia Xinh ga-po

Thưa các đồng nghiệp đại diện cho Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế

Thưa quý vị đại biểu đai diện cho các Bộ, ban, ngành và địa phương của Việt Nam

Trước hết tôi ghi nhận và chúc mừng chính phủ Việt Nam, đặc biệt là Bộ Ngoại giao về những nỗ lực hỗ trợ sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo trong khu vực nhà nước. UNDP đã hợp tác với từ năm 2008 trong dự án này và MOFA được nhìn nhận như là một điển hình tốt về dự án trao quyền cho phụ nữ trong khu vực công. Dự án là một hình mẫu đặc biệt tốt của sáng kiến hỗ trợ quan hệ hợp tác giữa các bộ, ngành và giữa trung ương và địa phương.

Tại sao  UNDP lại coi sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo là một trong những lĩnh vực chủ chốt để giải quyết trong những năm tới?  Trước hết, sự tham gia của phụ nữ trong khu vực công là vấn đề công bằng. Do phụ nữ chiếm một nữa dân số, vì vậy, họ có quyền nắm giữ một nữa các vị trí ra quyết sách. Thứ hai,đó là vấn đề phát huy các cách tiếp cận. Phụ nữ và nam giới có các kinh nghiệm khác nhau do các đặc điểm xã hội và sinh học. Điều quan trọng là phụ nữ ở các vị trí ảnh hưởng để có thể phát huy kinh nghiệm và cách tiếp cận của mình trong quá trình ra quyết sách. Thứ ba, phụ nữ đảm nhiệm các vị trí cao cấp của chính phủ đặt ra các chuẩn mực để các nhà tuyển dụng khác noi theo. Tỷ lệ đại diện nam và nữ công bằng trong cơ quan hành chính của chính phủ là một hình mẫu tích cực cho tất cả các nhà tuyển dụng. Trao quyền cho phụ nữ và tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong ra quyết sách là trung tâm của phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Để Việt Nam tiếp tục phát triển ấn tượng cần phải huy động toàn bộ tiềm năng của lực lượng lao động, cả nam và nữ.

Việt Nam sẽ được hoan nghênh về khung pháp lý mạnh thúc đẩy bình đẳng giới. Việc xây dựng Chiến lược quốc gia và Chương trình quốc gia về bình đẳng giới là minh chứng cụ thể cam kết của chính phủ  đạt được thành tựu lớn hơn nữa về bình đẳng giới và thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo. Tuy nhiên, cần làm nhiều hơn nữa để các cam kết này trở thành hiện thực.

Mặc dù có các nỗ lực, theo kết quả nghiên cứu do Dự án nâng cao năng lực lãnh đạo nữ hỗ trợ thực hiện, hiện tại, tỷ lệ phụ nữ tham gia quyết sách các cấp còn thấp. Trong lịch sử, Việt Nam đã từng đầu khu vực, về tỷ lệ phụ nữ tham gia chính trị, tuy nhiên, trong vòng 10 năm qua, số lượng nữ đại biểu Quốc hội có xu hướng giảm. Trong lĩnh vực lập pháp, số lượng đại nữ biểu Quốc hội chỉ chiếm 24%, và nữ đại biểu Hội đồng nhân dân chiếm 27%, 01 nữ ủy viên Bộ chính trị và 9% Bộ trưởng là nữ. Các thành tích này chưa đạt được các chỉ tiêu của chính phủ.
ho
Nguyên nhân là gì? Hai báo cáo sẽ được giới thiệu trong phiên thảo luận đều nhấn mạnh các chuẩn mực văn hóa, xã hội và truyền thống tác động như thế nào đối với việc phụ nữ có trở thành lãnh đạo. Cả hai nghiên cứu nhấn mạnh thứ bậc gia trưởng theo Khổng giáo là các cản trở cơ bản đối với sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo trong công sở và Quốc hội. Điều này tạo nên áp lực xã hội trong cả gia đình và công sở. Trong gia đình, áp lực văn hóa đối với người phụ nữ trở thành người quan tâm, chăm sóc cho cả gia đình. Trong công sở, chuẩn mực văn hóa đối đòi hỏi người phụ nữ đóng vai trò thứ yếu, không có tham vọng, sự nghiệp phải thấp hơn của chồng. Ví dụ, theo nghiên cứu về sự tham gia của phụ nữ trong Quốc hội, một số nữ đại biểu chia sẻ họ không thể thảo luận về vai trò đại biểu Quốc hội của họ với chồng do người chồng không thoải mái khi vợ có vì trí lãnh đạo cao hơn. Báo cáo Vươn tới đỉnh cao cũng đề cập, trong khảo sát 50 lãnh đạo ở châu Á, 3 thách thức lớn nhất đối với sự vươn lên vai trò lãnh đạo của phụ nữ châu Á là “Hạn chế của cuộc sống gia đình”, “Các chính sách tổ chức và thực tiễn ủng hộ nam giới hơn nữ giới”, và ‘Các rào cản văn hóa’.

Nếu chúng ta muốn tiến triển trong lĩnh vực phụ nữ và lãnh đạo, cần phá bỏ và giải quyết các rào cản văn hóa, xã hội cản trở sự tiến bộ của phụ nữ. Chúng ta phải vươn ra ngoài vòng bình thường của chúng ta và lôi kéo những đối tượng hiện chưa tham gia các thảo luận như thế này. Một ví dụ tốt là mời Giáo sư Tạ Ngọc Tấn, Giám đốc Học viện Chính trị - Hành  chính Quốc gia Hồ Chí Minh trao đổi với chúng ta ngày hôm nay về  cách thức Học viện dự kiến lồng ghép giới vào các chương trình đào tạo cán bộ  cao cấp.

Tôi muốn nhân cơ hội này nhấn mạnh hai khuyến nghị chính.

Trước hết, cần phải mở rộng các sáng kiến và hoạt động về sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo nhằm giải quyết bất bình đẳng xã hội ngăn cản phụ nữ tiến bộ và lôi kéo sự tham gia rộng rãi hơn của các đối tượng liên quan để thay đổi thực trạng.

Thứ hai, điều quan trọng là tạo một môi trường thuận lợi cho phụ nữ trong khu vực công. Điều này đảm bảo phụ nữ không chỉ tham gia trong chính phủ, mà còn chỉ đạo chính sách và chương trình.  Bước đầu tiên là bỏ phân biệt về tuổi hưu giữa nam và nữ. Hệ thống hiện tại giới hạn cơ hội thăng tiến, tiếp cận với đào tạo, bồi dưỡng và phát triển của phụ nữ, buộc phụ nữ phải chẩm dứt sự nghiệp khi các đồng nghiệp nam đang đạt đến đỉnh cao của sự nghiệp.

Tôi mạnh mẽ khuyến nghị các đối tác có mặt ở đây hôm nay vượt ra khỏi các thảo luận về thay đổi trong chính sách và thực tiễn và tập trung vào các rào cản lớn nhất đối với sự tham gia của phụ nữ trong vai trò lãnh đạo  – ví dụ như các giá trị gia trưởng ràng buộc phụ nữ và nam giới vào các vai trò định kiến.  Trong bối cảnh đó, điều đặc biệt quan trọng là lôi kéo sự tham gia của nam giới đối với vấn đề về các rào cản xã hội và văn hóa và khuyến khích sự tham gia của họ trong việc tạo ra một một trường công bằng và bình đẳng hơn trong gia đình, công sở và cộng đồng. 

Tôi hy vọng hội nghị hôm nay sẽ tạo nên sự hiểu biết mạnh mẽ hơn giữa các đối tác về các chiến lược tương lai nhằm đảm bảo phụ nữ có thể tham gia hình thành các chính sách và chương trình đem lại tăng trưởng kinh tế, phát triển xã hội và bình đẳng giới lớn hơn ở Việt Nam.

Chúc hội nghị thành công.