Bài phát biểu khai mạc tại Hội thảo “Phối hợp triển khai thực hiện Chiến lược Tăng trưởng xanh của Việt Nam”

26 thg 4 2013

Diễn giả:  Bà Louise Chamberlain, Giám đốc UNDP tại Việt Nam
Ngày:      Thứ Sáu, ngày 26 tháng 4 năm 2013, 18 giờ    
Sự kiện:  Hội thảo “Phối hợp triển khai thực hiện Chiến lược Tăng trưởng xanh của Việt Nam”
Địa điểm: Khách sạn Fansipang, thành phố Đà Nẵng

Kính thưa Ngài Phan Xuân Dũng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội,
Kính thưa Ngài Nguyễn Thế Phương, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư,
Kính thưa Ngài Võ Tuấn Nhân, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội,
Thưa các Quý vị Đại biểu Quốc hội,
Thưa các Quý vị đại diện các cơ quan chính phủ,
Thưa các Quý vị đại biểu,
Xin chào tất cả mọi người!

Trước hết, tôi xin cảm ơn Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội đã mời tôi phát biểu tại sự kiện hết quan trọng này ngày hôm nay.

Tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất, hay còn gọi là Hội nghị Rio+20, vào năm 2012, các vị nguyên thủ quốc gia đã đạt được thỏa thuận về một nền kinh tế xanh. Văn bản sản phẩm của Hội nghị có tiêu đề “Tương lai chúng ta mong muốn” ghi nhận tầm quan trọng của phát triển sạch với mức thải Các-bon thấp được thực hiện ở tất cả các nước và cho thấy mục tiêu xây dựng một nền kinh tế xanh là có thể đạt được.
UNDP đánh giá cao cam kết mạnh mẽ của Việt Nam đi theo con đường phát triển với mức thải Các-bon thấp. Việc theo đuổi một nền kinh tế xanh sẽ giúp Việt Nam cải tổ cơ cấu kinh tế để nâng cao chất lượng tăng trưởng cũng như tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực và giá trị gia tăng của khu vực sản xuất. Đây là những “bước đột phá” được nêu trong Chiến lược Phát triển kinh tế-xã hội.

Việt Nam đã có một bước tiến rất đáng mừng là thông qua Chiến lược Tăng trưởng xanh vào năm 2012. Chiến lược này đề ra một số mục tiêu rất rõ ràng như giảm bớt cường độ phát thải khí nhà kính khoảng 8 - 10% vào năm 2020 so với mức của năm 2010. Để đạt được chỉ tiêu này đòi hỏi phải có những giải pháp táo bạo và sáng tạo cũng như sự thay đổi về hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp.

Vai trò giám sát và lập pháp của Quốc hội có ý nghĩa rất quan trọng để giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu và những thách thức về môi trường. Cho phép tôi nhấn mạnh ba lĩnh vực mà Quốc hội giữ vai trò chủ chốt:

Thứ nhất, cần có một khung pháp lý mạnh mẽ cho vấn đề biến đổi khí hậu để đảm bảo thể chế hóa và duy trì lâu dài một cơ chế đối phó với biến đổi khí hậu mang tính toàn diện và có thể dự báo. Chiến lược Tăng trưởng xanh và Chiến lược Đối phó với biến đổi khí hậu là bước tiến và động lực rất quan trọng, song các hiệp định quốc tế và các cam kết của Việt Nam chưa được phản ánh trong các văn bản luật. Một khung pháp lý mạnh mẽ sẽ góp phần định hướng cho các hoạt động ưu tiên trong lĩnh vực biến đổi khí hậu và các hoạt động này cũng mang lại những lợi ích về kinh tế, xã hội cũng như những lợi ích khác về môi trường.

Thứ hai, Quốc hội yêu cầu Chính phủ có trách nhiệm đảm bảo đầu tư hợp lý cũng như chi tiêu ngân sách một cách hiệu quả.

Dựa trên cơ sở có đầy đủ thông tin về mức đầu tư và mức chi thường xuyên trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, Quốc hội có thể hỗ trợ và đảm bảo ưu tiên hợp lý cho các ngành, các địa phương và các cộng đồng dân cư mà ở đó ngân sách nhà nước cũng như tài trợ của quốc tế có thể mang lại hiệu quả cao nhất.

UNDP và Ngân hàng Thế giới hiện đang hỗ trợ Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Chính phủ rà soát lại các khoản chi công trong lĩnh vực biến đổi khí hậu, và Quốc hội chính là cơ quan sử dụng các thông tin đó.

Thứ ba, cần có sự phối hợp nỗ lực cải cách để thực hiện thành công Chiến lược Tăng trưởng xanh.

Để đạt được mục tiêu thứ nhất của Chiến lược Tăng trưởng xanh là giảm cường độ phát thải khí nhà kính của các hoạt động kinh tế đòi hỏi phải rà soát lại cơ chế khuyến khích về tài khóa cho các mặt hàng nhiên liệu hóa thạch và môi trường. Giờ đây, Việt Nam đã có thuế môi trường và mặc dù mức thuế còn thấp, song đó là tín hiệu tốt về mặt giá cả để người tiêu dùng và các cơ sở sản xuất giảm tác động đối với môi trường.

Tuy nhiên, trong khi đó Việt Nam vẫn tiến hành trợ cấp gián tiếp ở mức độ đáng kể cho các mặt hàng nhiên liệu hóa thạch, và việc này tạo điều kiện để tình trạng lãng phí và kém hiệu quả tiếp tục xảy ra.

Cần chuyển dần gánh nặng về tài khóa sang những đối tượng sử dụng các loại tài nguyên thiên nhiên khan hiếm và gây ô nhiễm môi trường. Cũng cần khuyến thích việc sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả, áp dụng các công nghệ sạch hơn và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Điều này sẽ góp phần cải thiện tình hình tăng trưởng kinh tế và phúc lợi xã hội. Kết quả phân tích mà các Quý vị sẽ nghe hôm nay cho thấy rõ tính phức tạp và tầm quan trọng của cải cách cũng như sự cần thiết phải phối hợp chặt chẽ để đạt được thành công.

Cuối cùng, để đạt được mục tiêu thứ ba của Chiến lược Tăng trưởng xanh, đó là  tuyên truyền, vận động cho lối sống thân thiện với môi trường và đưa ra các biện pháp khuyến khích thay đổi hành vi của người tiêu dùng, đòi hỏi phải có sự hợp tác chặt chẽ giữa các chủ thể nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp.
Kính thưa các Quý vị Đại biểu Quốc hội;

UNDP rất vinh hạnh được hỗ trợ việc xây dựng luật pháp, chính sách ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ở Việt Nam, trong đó có một số luật chủ chốt và Chiến lược Tăng trưởng xanh mà chúng ta sẽ thảo luận ngày hôm nay. Tôi hy vọng sự kiện ngày hôm nay sẽ thúc đẩy việc thực hiện Chiến lược Tăng trưởng xanh và làm cho nền kinh tế xanh trở thành hiện thực ở Việt Nam.

Cuối cùng, tôi xin đảm bảo với các Quý vị rằng UNDP và các cơ quan LHQ khác tại Việt Nam cam kết mạnh mẽ sẽ tiếp tục phối hợp với Chính phủ, Quốc hội và các đối tác khác để hỗ trợ triển khai thực hiện Chiến lược Tăng trưởng xanh - vì một tương lai bền vững hơn và công bằng hơn cho mọi người dân Việt Nam.

Tôi xin chúc cuộc thảo luận của các Quý vị đạt được nhiều kết quả và xin chúc Hội thảo thành công tốt đẹp.

Chúc các đại biểu sức khỏe và thành đạt.