Bài phát biểu tại hội thảo “Các vấn đề Tài chính – Ngân sách của Viêt Nam trong năm 2013 và Xa hơn”

10 thg 5 2013

Diễn giả:  Ông Bakhodir Burkhanov, Phó Giám đốc UNPD
Ngày:       Thứ Sáu ngày 10 tháng 5 năm 2013
Sự kiện:    Hội thảo “Các vấn đề Tài chính – Ngân sách của Việt Nam trong năm 2013 và Xa hơn ”
Địa điểm: Trung tâm Hội nghị Quốc tế, Hà Nội

Kính thưa Tiến sĩ Đinh Văn Nhã, Phó Chủ nhiệm Uỷ ban của Quốc hội về Tài chính và các Vấn đề Ngân sách;
Kính thưa các vị Đại biểu Quốc hội;
Thưa các vị khách đại diện các cơ quan đối tác phát triển;
Kính thưa quí vị:
Hôm nay tôi rất vinh dự được phát biểu tại cuộc hội thảo do Ủy ban của Quốc hội về Tài chính và các Vấn đề Ngân sách tổ chức mỗi năm hai lần trước mỗi kỳ họp Quốc hội.

Trong phiên họp tiếp theo của Quốc hội sẽ bắt đầu trong mười ngày tới, các nhà lập pháp sẽ xem xét tiến độ thực hiện Kế hoạch Phát triển Kinh tế Xã hội và Ngân sách Nhà nước trong năm 2012 và cho đến nay trong năm 2013. Ủy ban đóng một vai trò quan trọng trong việc đánh giá bản báo cáo này của Chính phủ.

Trong năm 2013, nền kinh tế Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức. Trong khi chính sách tài khóa và tiền tệ được thắt chặt đã mang lại kết quả là một tỷ lệ lạm phát thấp hơn đáng kể, thì cũng đồng nghĩa việc mất đi một phần tăng trưởng. Trong năm 2012, tăng trưởng chậm lại đạt 5,03%, mức thấp nhất trong 13 năm. Thu ngân sách thấp hơn so với ước tính đã  phản ánh thực trạng nền kinh tế đang chậm lại và nhiều doanh nghiệp gặp khó. Nợ xấu là một trong những mối quan tâm hàng đầu cho lĩnh vực tài chính và có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng cho ngân sách của đất nước.

Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ lệ nợ xấu vào giữa năm 2012 ước đạt 8,8% nhưng con số thực tế có thể cao hơn. Để có thể tiếp tục tiến lên, Chính phủ sẽ cần phải tìm cách để kích thích tiêu dùng trong nước, đẩy mạnh cải cách để nâng cao hiệu quả đầu tư công, tái cấu trúc các doanh nghiệp nhà nước (SOE) và lĩnh vực ngân hàng, bao gồm cả việc giải quyết vấn đề nợ xấu. Tôi rất vui mừng ghi nhận sự hiện diện với chúng ta sáng nay có Tiến sĩ Sanjay Kalra, Đại diện IMF. Cùng với lời phát biểu của các đại biểu khác, ông sẽ chia sẻ một số đánh giá về tình hình kinh tế vĩ mô và các thách thức chính sách tài chính.

Buổi thảo luận hôm nay sẽ tập trung vào những thách thức đang đối mặt với nền kinh tế, đặc biệt là những khó khăn của những chính sách tài chính và tiền tệ hiện nay ở Việt Nam vào năm 2013. Mục đích của buổi thảo luận là lắng nghe từ nhiều chuyên gia và các nhà nghiên cứu để tạo điều kiện phân tích rông hơn và giúp các đại biểu Quốc hội nắm được những thách thức này, để hỗ trợ họ thực hiện vai trò quan trọng của mình tỏng việc giám sát và hoạch định chính sách.

Chúng ta biết rằng việc giải quyết cải cách cơ cấu và nâng cao chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng trong môi trường kinh tế hiện nay không phải là một nhiệm vụ dễ dàng. Với những nguồn lực hạn chế, nhu cầu về tính minh bạch và hiệu quả của chi tiêu công trở nên quan trọng hơn. Ủy ban Quốc hội về các Vấn đề Tài chính, Ngân sách có vai trò quan trọng trong việc giám sát quá trình này, nhằm bảo đảm rằng chi tiêu cho lĩnh vực xã hội, đặc biệt là y tế và giáo dục, vẫn là một ưu tiên, và các hoạt động quản lý tài chính công trở nên minh bạch hơn.

Sắp tới, Quốc hội - đặc biệt là UB về các Vấn đề Tài chính và Ngân sách – sẽ đóng vai trò giám sát quan trọng liên quan đến hoạt động của hệ thống quản lý tài chính công ở Việt Nam (PFM). Chi tiêu Công và Đánh giá Trách nhiệm Tài chính (PEFA) là những công cụ hiệu quả để đo lường hiệu suất của hoạt động quản lý tài chính công. Trên toàn cầu, hơn 300 đánh giá PEFA đã được thực hiện - và hầu hết đã được công khai – giúp hướng dẫn thảo luận các chính sách cải cách và để giải quyết những khoảng trống năng lực.

Ở Việt Nam một đợt đánh giá PEFA đã được tiến hành trong năm 2012. Trong khi Việt Nam được đánh giá khá tích cực về giám sát lập pháp của luật ngân sách hàng năm và báo cáo kiểm toán do bên ngoài thự hiện, các chỉ số minh bạch như tính minh bạch của các nghĩa vụ nộp thuế và các khoản nợ, phân loại ngân sách, mức độ hoạt động của chính phủ không được báo cáo và giám sát tổng hợp rủi ro tài chính từ các đơn vị thuộc khu vực công đánh giá là thấp. Hôm nay cũng là dịp để Quốc hội thực hiện vai trò giám sát của mình để nâng trình độ quản lý tài chính công của nước này. Chúng tôi xin bày tỏ sự đánh giá cao đối với các đồng nghiệp từ Ngân hàng Thế giới đã đến đây với chúng ta với chúng tôi để chia sẻ những hiểu biết của họ về đánh giá PEFA ở phần sau của sáng nay.

Kính thưa quí vị:
Trong các phiên làm việc sắp tới, Quốc hội cũng sẽ xem xét lại qui định pháp luật về các biện pháp tiết kiệm chi phí và công tác phòng chống chi tiêu lãng phí với một quy định mới được đề xuất về việc công khai việc quản lý ngân sách nhà nước, bao gồm cả thu nhập và kê khai tài sản. Đây là những sáng kiến  được nhiều người trông đợi. Theo đó, nên lưu ý rằng theo Bộ Tài chính, các khoản phúc lợi và tiền lương cho nhân viên nhà nước đã chiếm đến 7% tổng chi ngân sách nhà nước trong năm 2012.

Tuy nhiên, tổng thu nhập của nhân viên nhà nước lại bao gồm các khoản ngoài lương khá đáng kể. Điều này đặt ra câu hỏi về cấu trúc tiền lương, chức vụ, quyền lợi, bao gồm cả việc trả phụ cấp và lợi ích được hưởng có nên dựa trên cơ sở về thâm niên, bằng khen hoặc bằng cấp. Các biện pháp để tối ưu hóa cách làm hiện có sẽ không chỉ giúp giảm chi phí không hiệu quả mà còn giúp khuyến khích nâng cao năng suất chủ yếu dựa vào việc động viên khen thưởng. Về vấn đề này, tôi rất vui khi được giới thiệu đồng nghiệp của tôi tại UNDP là ông Jairo Acuna-Alfaro, người sẽ trình bày chi tiết hơn về các vấn đề tiền lương ở khu vực công.

Tôi tin tưởng rằng cuộc thảo luận hôm nay sẽ giúp các vị đại biểu Quốc hội có những thông tin hữu ích và hiểu biết sâu sắc khi các vị chuẩn bị cho những cuộc thảo luận quốc hội sắp tới. Xin phép được cùng Tiến sĩ Nhã chúc quí vị một cuộc thảo luận hiệu quả và tích cực.
Xin cám ơn và chúc sức khỏe!