Phát biểu khai mạc Khai mạc tại buổi Giới thiệu Chiến lược quốc gia về Đa dạng sinh học và Tư vấn Dự thảo Qui hoạch Tổng thể Bảo tồn Đa dạng Sinh học Quốc gia

24 thg 9 2013

Diễn giả: Bà Louise Chamberlain, Giám đốc Quốc gia UNDP                 
Ngày: Thứ Ba ngày 24 tháng 9 năm 2013
Thời gian:  8:30-10:00
Sự kiện: Giới thiệu Chiến lược Quốc gia về Đa dạnh sinh học và Tư vấn dự thảo   Qui hoạch tổng thể Bảo tồn Đa dạng Sinh học Quốc gia
Địa điểm: KS Công đoàn, 14 Trần Bình Trọng, Hà Nội  

Kính thưa Ông Bùi Cách Tuyến, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường
Kính thưa các vị Đại diện Chính phủ
Thưa quý vị, thưa các bạn đồng nghiệp trong lĩnh vực bảo tồn
Xin chào!

Cho phép tôi bắt đầu bài phát biểu của mình bằng lời chúc mừng Chính phủ và Bộ TN & MT đã ban hành Chiến lược Quốc gia về đa dạng sinh học và Kế hoạch hành động, bao gồm các khía cạnh cực kỳ có liên quan đến các vấn đề đa dạng sinh học và phát triển. Bản Chiến lược này rất quan trọng đối với những nỗ lực bảo tồn để giúp ngăn chặn sự mất mát của các loài và mang lại một số loài đang bị đe dọa và bị đe dọa có cơ hội được phục hồi. Quan trọng hơn, chiến lược cũng đặt ra mục tiêu tương đối mới và mở rộng trong việc bảo tồn các hệ sinh thái tự nhiên quan trọng như biển và đất ngập nước, và bảo vệ rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, rạn san hô. Điều này sẽ giải quyết những vấn đề còn tồn tại được xác định từ trước khi phát triển hệ thống các khu bảo tồn.

Chiến lược này được đưa ra vào một thời điểm quan trọng khi sự đa dạng sinh học của Việt Nam đang trong tình trạng khá căng thẳng và suy giảm. Chúng ta đang chứng kiến  những mất mát đa dạng sinh học với một tốc độ đáng báo động khi nhiều loài biến mất nhanh hơn nhiều so với tỷ lệ tự nhiên. Điều này là do các hoạt động khai thác, thay đổi sử dụng đất bất hợp pháp và không bền vững, phá rừng, suy thoái hệ sinh thái, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu làm tăng rủi ro đối với đa dạng sinh học. Cần thực hiện các biện pháp chủ động toàn diện và thực thi mạnh mẽ, huy động phần lớn các chính quyền địa phương của Việt Nam và xã hội nông thôn để ngăn chặn những hoạt động như vậy cũng như khắc phục tác động tiêu cực.

Để việc thực hiện các chiến lược có hiệu quả, Việt Nam sẽ cần phải tập trung vào các ưu tiên và hành động cụ thể. Mặc dù không có bình luận về những sự lựa chọn giữa các khu vực cạnh tranh của bảo tồn, tôi muốn đề nghị quí vị xem xét bốn đề nghị của tôi về kế hoạch hành động như sau

Thứ nhất, Chiến lược quốc gia mới mang lại một cơ hội quan trọng để nâng cao năng lực thể chế và phối hợp trong việc bảo tồn đa dạng sinh học. Tuy nhiên kể cả bản Kế hoạch hành động có tốt thế nào đi chăng nữa thì việc các nhiệm vụ tổ chức chồng chéo hoặc song song bản thân mang sẵn nguy cơ trong việc việc tạo ra những khoảng trống, sự chồng chéo, và làm suy giảm tính hiệu quả của các hoạt động can thiệp. Chúng tôi tin rằng những nỗ lực sẽ có thể đạt hiệu quả  hơn nữa nếu nhiệm vụ bảo tồn đã được tập trung củng cố, thay vì phân tán công việc ở nhiều các cơ quan khác nhau. Chúng tôi cũng đề nghị xem xét các khả năng thành lập một cơ quan duy nhất để hỗ trợ các nỗ lực bảo tồn. Điều này đòi hỏi xem xét chặt chẽ của Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, và Bộ TNMT.

Thứ hai, việc huy động các nguồn tài chính bền vững là điều cần thiết cho việc bảo tồn đa dạng sinh học và quản lý khu bảo tồn. Chiến lược vạch ra nhiều tùy chọn khác nhau cho các cơ chế tài chính một cách hấp dẫn và sáng tạo, chẳng hạn như chi trả dịch vụ hệ sinh thái, bù đắp đa dạng sinh học, các khoản tín dụng hữu cơ và du lịch sinh thái. Khi các lựa chọn này được thực hiện, các mục tiêu tài chính rõ ràng cho việc bảo tồn cần phải được xác định trong Kế hoạch hành động và thể hiện trong các dòng ngân sách cụ thể. Tôi xin nhắc lại một số đề xuất đã được bàn đến như việc dành tối thiểu 20% ngân sách nhà nước phân bổ cho quản lý môi trường cho bảo tồn đa dạng sinh học. Trong thực tế, chi tiêu một phần năm ngân sách môi trường có thể được chính phủ xem xét hỗ trợ tài chính từ dự án Greenfield nhằm đầu tư để hỗ trợ tài chính tự vững trong tương lai, nếu các chính sách gắn kết và minh bạch được đặt làm nền tảng cho đầu tư khu vực tư nhân và các khoản đóng góp khác.

Thứ ba, việc tìm kiếm các cơ chế thể chế phù hợp để khai thác kiến thức và tập quán truyền thống là rất quan trọng để thúc đẩy hơn nữa việc sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học trong công cuộc giảm nghèo và phát triển bền vững. Kiến thức địa phương về việc sử dụng các loại thảo dược, các loài bản địa đối với cây trồng và vật nuôi phải được công nhận và được chia sẻ. Quan trọng hơn, lợi ích từ kiến thức truyền thống và nguồn gen cần được chia sẻ một cách công bằng, nâng cao thu nhập của người sản xuất quy mô nhỏ. UNDP sẽ làm việc với Bộ TN & MT để thúc đẩy cơ chế chia sẻ lợi ích như vậy trong năm tới.

Thứ tư, chúng tôi hy vọng rằng sự kiện ngày hôm nay sẽ giúp huy động sự hỗ trợ và cam kết từ tất cả các bên liên quan trong triển khai và thực hiện Chiến lược Đa dạng Sinh học quan trọng của quốc gia và Kế hoạch hành động bao gồm các mục tiêu rõ ràng về số lượng, thực tế và có thể đạt được, được hỗ trợ bởi một cơ chế giám sát rõ ràng, và với trách nhiệm giải trình rõ ràng. Có một câu nói trong lĩnh vực Quản lý Dựa vào Kết quả  như sau "Những gì đo lường được thì cũng thực hiện được". Cộng đồng đại diện ở đây hôm nay đã chứng minh nỗ lực đáng ghi nhận vì sự bảo vệ và dự trữ đa dạng sinh học đặc biệt của Việt Nam – tiếp theo đây sẽ là những nỗ lực không biết mệt mỏi trong việc phân bổ theo dõi và hành động để bảo vệ và sử dụng bền vững. Như Chiến lược nêu rõ, điều này sẽ góp phần giảm nghèo và cải thiện điều kiện sống của người dân Việt Nam.

Thưa quý vị,

UNDP đánh giá cao sự hợp tác của Việt Nam trong việc phát triển các chính sách đa dạng sinh học có liên quan, và chúng tôi cũng xin ghi nhận sự đóng góp tài chính quan trọng của Quỹ Môi trường Toàn cầu trong nỗ lực này. Phát triển đa dạng sinh học và các khu bảo tồn vẫn là một trong những ưu tiên hàng đầu của Liên Hợp Quốc hỗ trợ cho Việt Nam. UNDP sẽ tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và các cách thực hành tốt nhất, và chúng tôi sẽ làm việc chặt chẽ với bạn để đảm bảo một tương lai bền vững hơn và công bằng cho người dân Việt Nam.

Chúc các bạn sức khỏe, hạnh phúc và thành công khi thảo luận về việc thực hiện Chiến lược Quốc gia về Đa dạng Sinh học!

Xin chân thành cám ơn!