Bài phát biểu tại diễn đàn quốc gia lần thứ ba về giảm rủi ro thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu

11 thg 10 2013

Diễn giả:  Bà Pratibha Mehta, Điều phối viên thường trú của Liên Hợp Quốc
Ngày:      Thứ Năm, 10 tháng 10 năm 2013
Sự kiện:   Diễn đàn Quốc gia lần thứ 3 về Giảm rủi rio thiên tai và Thích ứng Biến đổi Khí hậu  
Địa điểm:  Melia Hotel, Hà Nội

Kính thưa Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải;
Kính thứa Bộ trưởng Cao Đức Phát;
Kính thưa Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang;
Thưa ngài Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới Quốc gia;
Thưa các đồng nghiệp đối tác phát triển;
Thưa toàn thể quý vị:

Như chúng ta đều biết, vào ngày 29 và 30 cơn bão WUTIP đã tấn công Bắc Trung Bộ Việt Nam gây ra lũ lụt dữ dội trong 6 tỉnh miền Trung khiến 13 người thiệt mạng, 4 người mất tích và 208 người bị thương. Thay mặt cho đội ngũ cán bộ Liên Hợp Quốc tại Việt Namcho phép tôi chia sẻ  sự đồng cảm của mình và gửi lời chia buồn chân thành đến tất cả những người đã mất người thân và đang xây dựng lại cuộc sống của họ sau khi sự kiện bi thảm này. Những thiên tai như thế này nhắc nhở chúng ta về mức độ thường gặp của những rủi ro như vậy cũng như yêu cầu chúng ta phải có hành động kịp thời để quản lí giảm nhẹ rủi ro thiên tai có chủ ý. Cho phép tôi ghi nhận những phản ứng kịp thời của Chính phủ để giảm thiểu thảm họa này cùng những nỗ lực đang được tiến hành hiện nay để giúp các cộng đồng phục hồi.

Nhân đây tôi cũng gửi lời chúc mừng của tôi đến Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp tổ chức Diễn đàn về Giảm rủi ro Thiên tai và Thích ứng Biến đổi Khí hậu này. Sự hiện diện của Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải, Bộ trưởng Nguyễn Minh Quang và Bộ trưởng Cao Đức Phát, cùng với đại diện các nhà tài trợ, các tổ chức NGO và các đối tác khác cho thấy cam kết nghiêm túc của chính phủ đối với các vấn đề và hợp tác với tất cả các bên liên quan trong việc giải quyết các vấn đề cùng liên quan.

Liên Hiệp Quốc tự hào về mối quan hệ đối tác của mình với Việt Nam bao gồm hỗ trợ kỹ thuật cho việc tổ chức diễn đàn quan trọng này, thực hiện chương tình hành động khung Hyogo của LHQ được thông qua năm 2005, và xây dựng các khuôn khổ giảm rủi ro thiên tai sau năm 2015.

Sự kiện của chúng ta ngày hôm nay diễn ra chỉ vài ngày trước Ngày Quốc tế Giảm nhẹ thiên tai, rơi vào ngày 13 tháng Mười. Năm nay tập trung vào chủ đề "Chúng Sống với khuyết tật và thảm hoạ". Hơn một tỷ người trên thế giới sống với một khuyết tật nào đó, trong đó có một số lượng lớn ở Việt Nam. T uy nhiên, hệ thống cảnh báo sớm, các chiến dịch nâng cao nhận thức và phản ứng khác thường không xem xét nhu cầu của người khuyết tật, đặt chúng vào nguy cơ nâng cao không cần thiết. Trên toàn cầu liên quan đến thảm họa, họ phải chịu tỷ lệ tử vong và thương tích rất cao. Chúng là một nguồn chưa được khai thác cho các nhà hoạch định thảm họa.

Thông điệp giản dị của Ngày Quốc tế của năm nay là quy hoạch và đáp ứng sẽ cứu giúp được nhiều ngườ, trao quyền cho người khuyết tật để họ tự giúp bản thân và cộng đồng của mình. Này Thông điệp này cũng liên quan đến các nhóm dễ bị tổn thương khác như người nghèo, phụ nữ và trẻ em.

Liên Hiệp Quốc đã chính thức kêu gọi nhiều phụ nữ và trẻ em gái tham gia hơn trong quá trình ra quyết định về rủi ro thiên tai . Gần đây Chính phủ đã công nhận  và đánh giá đúng vai trò của phụ nữ trong quản lý thiên tai , và chúng tôi hoan nghênh việc bổ nhiệm bà Hoàng Thị Ái Nhiên, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam là một thành viên chính thức của Ủy ban Phòng chống lụt bão kiểm soát hai ngày trước đây.

Hơn nữa , Chính phủ đã thực hiện một số biện pháp để giải quyết những rủi ro thảm họa liên quan đến khí hậu. Một số chính sách và các chương trình ứng phó với thiên tai rất quan trọng đã được phát triển . Ví dụ, Việt Nam đã thông qua Luật Ứng phó và Kiếm soát thiên tai, và đã xây dựng một chương trình quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng nhắm mục tiêu là hơn 6.000 xã trên cả nước.

Tuy nhiên cần phải thực hiện thông qua hành động và phối hợp với tất cả các bên liên quan để đối phó với những thách thức ngày càng tăng của thiên tai và biến đổi khí hậu . Vì vậy, tôi muốn trình bày một số đề xuất để quí vị  xem xét.

Thứ nhất, đổi mới và cơ chế tài chính mới là cần thiết để tăng kinh phí cho giảm thiểu rủi ro thiên tai. Trong khi có tài chính để đáp ứng và phục hồi, các nguồn lực phục vụ công tác chuẩn bị lại rất hạn chế  bất chấp những bằng chứng cho thấy một đô la đầu tư vào công tác phòng chống thiên tai sẽ giúp tiết kiệm bảy đô la trong các nỗ lực ứng phó . Tuy nhiên tin vui là Luật Phòng tránh Thiên tai đã giúp thành lập một quỹ ủy thác thiên tai và chúng tôi hy vọng rằng ngân sách quốc gia sẽ đảm bảo kinh phí cho công tác phòng chống và sẵn sàng ứng phó . Tài chính cho lĩnh vực khí hậu là một cơ hội để tăng cường đầu tư trong quản lý thiên tai bằng cách đưa giảm nhẹ thiên tai nguy cơ (DRR) và thích ứng với biến đổi khí hậu (CCA) gần nhau hơn.

Diễn đàn hôm nay thể hiện một sự hợp tác đặc biệt giữa Bộ NN & PTNT,  Bộ TN & MT và các bên liên quan để chia sẻ những hiểu biết của mình, khuyến khích các cuộc thảo luận về các lựa chọn chính sách cho các DRR và CCA . Để đảm bảo sự tiếp tục và bền vững của diễn đàn này, chúng tôi đề nghị liên kết hai vấn đề này với nhau trong các cuộc thảo luận của Ủy ban quốc gia về biến đổi khí hậu .

Thứ hai, điều rất quan trọng là cần đẩy nhanh tiến độ thực hiện chương trình quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng kết hợp biến đổi khí hậu, đặc biệt là khi nói đến việc phân bổ tài chính. Chương trình này sẽ trang bị cho cộng đồng địa phương có thêm năng lực và kỹ năng để chuẩn bị và đối phó với thảm họa khi cần thiết. Ví dụ hiển nhiên từ những trận lũ lụt gần đây, kỹ năng cơ bản như bơi lội và cung cấp thiết bị cơ bản như phao nổi là rất cần thiết cho sự sống còn của con người.

Thứ ba, cần thiết phải tăng cường khả năng phục hồi của các thành phố và các ngành công nghiệp. Thiên tai ở các đô thị đang gia tăng trên toàn cầu, và việc ngăn chặn và giảm thiệt hại đang ngày càng quan trọng đối với tài sản, tình hình sản xuất và các doanh nghiệp. Báo cáo đánh giá toàn cầu năm 2013 của Liên hợp quốc về giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho thấy việc mở rộng cơ sở hạ tầng ở các vùng đất biên, vùng ngập lũ và ven biển, cũng như không có kế hoạch phát triển đô thị, đã góp phần tăng tính dễ tổn thương của dân cư đô thị với thiên tai, đặc biệt là lũ lụt. Khu vực tư nhân có thể là một đồng minh mạnh mẽ để tăng cường khả năng phục hồi thành phố và cải thiện kế hoạch dự phòng và kinh doanh ổn định. Nó cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc mang lại công ăn việc làm và sinh kế cộng đồng và giúp phục hồi trong khu vực đô thị và nông thôn.

Thưa quý vị:

Cho phép tôi kết thúc bằng cách nhấn mạnh ưu tiên hàng đầu của Liên hợp quốc trong việc tiếp tục hỗ trợ để giảm rủi ro thiên tai và thích ứng biến đổi khí hậu. Chúng tôi cam kết tiếp tục làm việc với Chính phủ , cộng đồng các nhà tài trợ , các tổ chức NGO và các bên liên quan khác để giải quyết những thách thức và đảm tương lai an toàn hơn và bền vững cho tất cả mọi người Việt Nam.

Cảm ơn quí vị đã quan tâm, chúc diễn đàn thành công.