Bài phát biểu tại lễ công bố Báo cáo quốc gia trong chu kỳ hai Kiểm điểm định kỳ phổ quát

03 thg 12 2013

Diễn giả: Điều phối viên Thường trú Liên Hợp Quốc, bà Pratibha Mehta
Ngày:  3 tháng 12 năm 2013
Sự kiện: Lễ công bố Báo cáo quốc gia trong chu kỳ hai Kiểm điểm định kỳ phổ quát
Địa điểm: Khách sạn Inter-Continental, số 1 Nghi Tàm, Hà Nội

Kính thưa ông Hoàng Chí Trung, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao;
Kính thưa các vị đại biểu;
Tôi rất vinh dự được có mặt cùng các quý vị tại buổi lễ công bố báo cáo quốc gia trong chu kỳ thứ hai của kiểm điểm định kỳ phổ quát (UPR).

Tôi xin chúc mừng Chính phủ Việt Nam vì đã hoàn thành và chia sẻ báo cáo cuối cùng với báo chí, cộng đồng ngoại giao, xã hội dân sự và các đối tác phát triển. Đánh giá của chính phủ về cách thức Việt Nam thực hiện cụ thể các khuyến nghị và sự phát triển của tình hình nhân quyền là cách hữu ích giúp mọi công dân hiểu hơn về đánh giá của Chính phủ đối với tình hình và thách thức về nhân quyền ở đất nước này.

Một trong những lợi ích quan trọng nhất của cơ chế UPR từ trước đến nay là nó tạo ra một diễn đàn toàn diện dành cho tất cả các bên liên quan để cùng tập trung lại, xác định các điểm mạnh và khoảng trống trong hệ thống bảo vệ nhân quyền, và để cùng nhau đề ra các biện pháp vượt qua những thách thức còn tồn tại.

Tôi rất vui vì Chính phủ Việt Nam đang sử dụng cơ chế UPR theo đúng ý nghĩa khởi thủy của nó, tức là một cơ chế đối thoại giữa mọi đối tác trong xã hội để thảo luận các vấn đề và thách thức nhân quyền.

Bản chất bao quát của quá trình UPR cũng được thể hiện qua ba liên minh các tổ chức xã hội dân sự Việt Nam đã nộp một bản báo cáo của xã hội dân sự lên Hội đồng Nhân quyền. Họ đã trực tiếp tiến hành các đánh giá độc lập của mình về tình hình nhân quyền - điều này cho thấy xã hội dân sự muốn được tham gia.  Chỉ mới gần đây, cùng với đoàn đại biểu Việt Nam ở Geneva, một số tổ chức phi chính phủ quốc gia và quốc tế đã được mời đến trao đổi quan điểm với các phóng viên và các phái đoàn ngoại giao trong một phiên thảo luận không chính thức diễn ra trước UPR, do UPR Info – một tổ chức phi lợi nhuận và phi chính phủ ở Geneva – tổ chức. Các tổ chức xã hội dân sự được khuyến khích tham gia quá trình kiểm điểm của Quốc gia với tư cách quan sát viên tại Hội đồng Nhân quyền. Tất cả các diễn đàn trên là cơ hội để cùng nhau thảo luận các vấn đề nhân quyền và cách thức tiến lên phía trước.

Nhân lễ công bố này, tôi cũng xin chúc mừng Chính phủ Việt Nam vì đã được bầu vào Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2014-16. Việc bầu cử này chứng nhận rằng Chính phủ Việt Nam đã tăng cường tham gia vào các cơ chế nhân quyền trong vài năm qua. Sự ứng cử của Việt Nam đã được ủng hộ bởi chính các cam kết tự nguyện của các bạn. Ví dụ, các cam kết tự nguyện đó bao gồm việc cam kết tiếp tục cải thiện các hệ thống tư pháp và luật pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền và tăng cường các thể chế quốc gia về bảo vệ nhân quyền, trong đó có khả năng thiết lập một Thể chế Nhân quyền Quốc gia. Là thành viên của Hội đồng Nhân quyền, Việt Nam đã cam kết duy trì những tiêu chuẩn cao nhất về thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền. Trong khía cạnh này, chúng tôi mong đợi được nghe về các lĩnh vực ưu tiên của Việt Nam và Việt Nam sẽ đóng góp như thế nào để đảm bảo Hội đồng Nhân quyền giữ vững được các tiêu chuẩn cao nhất về thúc đẩy và bảo vệ nhân quyền.

Cùng với những cam kết tự nguyện từ Chính phủ, tôi khuyến khích Chính phủ xem xét việc thành lập một Thể chế Nhân quyền Quốc gia và đảm bảo mọi nhóm trong xã hội được tham gia vào tất cả các khâu khác nhau trong quá trình làm việc với Hội đồng Nhân quyền,  kể cả những người bị gạt ra ngoài lệ, bị loại trừ và bị phân biệt đối xử.

Liên Hợp Quốc ở Việt Nam cam kết ủng hộ các nỗ lực quốc gia nhằm đảm bảo, bảo vệ và thúc đẩy nhân quyền thông qua Kế hoạch Một Liên hợp quốc giai đoạn 2012-2016 của chúng tôi.

Tôi xin trao sự ủng hộ đầy đủ của Liên hợp quốc để tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đối thoại thường xuyên như sự kiện ngày hôm nay nhằm thảo luận một kế hoạch hành động triển khai UPR để tăng cường nhân quyền ở Việt Nam.
Xin cảm ơn.