Phát biểu khai mạc của bà Louise Chamberlain, Giám đốc Quốc gia UNDP tại Đối thoại chính sách pháp luật về Rà soát dự thảo Luật Hộ tịch trên quan điểm bảo vệ quyền con người

19 thg 3 2014

Sự kiện: Đối thoại chính sách pháp luật về Rà soát dự thảo Luật Hộ tịch trên quan điểm bảo vệ quyền con người
Địa điểm: Khách sạn Melia, Hà Nội    

Kính thưa Ông Hoàng Thế Liên, Thứ trưởng Bộ Tư pháp
Ông Nguyễn Văn Tiên, Phó Chủ tịch Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội
Đại diện từ Quốc hội, Bộ Tư pháp và các thể chế tư pháp khác,
Thưa đồng nghiệp từ các đối tác phát triển và tổ chức xã hội dân sự,
Thưa quý bà, quý ông,

UNDP vui mừng được hỗ trợ đối thoại về Dự thảo Luật Hộ tịch cùng với Bộ Tư pháp. Tôi xin cảm ơn vị đồng chủ tọa và các đồng nghiệp ở Bộ Tư pháp đã chuẩn bị tích cực cho sự kiện này cũng như tinh thần sẵn sàng tham gia vào việc trao đổi với các đối tác về những thách thức lập pháp ở Việt Nam. Chương mới về quyền con người trong Hiến pháp 2013 tạo nền tảng cho các cơ quan nhà nước mọi cấp độ để cung cấp các dịch vụ công cho phép người dân được thụ hưởng quyền bình đẳng mà không chịu bất cứ hình thức phân biệt đối xử nào về giới, dân tộc, vị trí địa lý, vị thế xã hội hay kinh tế. Trên cơ sở Hiến pháp 2013, Luật này sẽ cung cấp cơ sở cho các cơ quan nhà nước đối xử bình đẳng với các công dân, trong đó có các vấn đề về hộ tịch.

Theo đó, các luật và thực tiễn theo tiêu chuẩn nhân quyền quốc tế sẽ dẫn dắt và có thể đóng góp vào tăng trưởng bình đẳng hơn, bền vững hơn. Là thành viên của Hội đồng Nhân quyền, trong ba năm tới, Việt Nam có cơ hội thể  hiện cách thức thực hiện cam kết của mình về mặt luật quốc gia, chính sách và dịch vụ công cho tất cả mọi người.

Thưa các quý bà, quý ông, Đối thoại Chính sách Pháp luật của chúng ta diễn ra rất đúng lúc khi Dự thảo Luật Hộ tịch sẽ được xem xét tại phiên họp tới của Quốc hội. Tôi công nhận cách tiếp cận rất tích cực của Bộ Tư pháp trong việc chuẩn bị Dự thảo Luật Hộ tịch và soạn thảo Luật Hôn nhân và Gia đình. Liên hợp quốc ở Việt Nam hỗ trợ Bộ, Quốc hội và xã hội dân sự soạn thảo các luật này nhằm tăng cường việc thúc đẩy nhân quyền ở Việt Nam, chúng tôi đặc biệt hoan nghênh ý định loại bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử trên cơ sở giới, gia đình hoặc tình trạng hôn nhân.

Luật Hộ tịch có tầm quan trọng đặc biệt vì hộ tịch của một người có ảnh hưởng đến các vấn đề quyền dân sự, và rộng hơn là tới khả năng của người đó trong việc thực hiện các quyền khác như giáo dục, y tế và phúc lợi xã hội.

Chúng ta vui mừng khi những thay đổi được đề xuất sẽ giúp đơn giản hóa các dịch vụ đăng ký hộ tịch và tăng quyền cho các cán bộ hành chính trong lĩnh vực này. Chúng tôi hy vọng điều ấy sẽ chuyển thành việc cung cấp hiệu quả hơn các dịch vụ cho công dân ở lĩnh vực này. Hộ tịch công dân được tăng cường có lợi cho cả nhà nước và công dân!

Chúng ta biết rằng vẫn còn một số thách thức chủ yếu như việc áp dụng nhất quán các nguyên tắc bình đẳng và không phân biệt đối xử trong toàn bộ Luật, đặc biệt là về hôn nhân và quan hệ thực tế, quyền của trẻ em, lao động di cư và các nhóm bị gạt ra bên lề khác như người đồng giới nữ, đồng giới nam, chuyển giới và song giới.

Cuối buổi sáng nay, đồng nghiệp của tôi, bà Shoko Ishikawa, Đại diện của Cơ quan Phụ nữ Liên hợp quốc (UN Women) ở Việt Nam, sẽ trình bày các khuyến nghị của LHQ về luật này. Bà sẽ nói với chúng ta về tầm quan trọng của bình đẳng giới trong hôn nhân, và nhu cầu cần quy định tốt hơn về tình trạng pháp lý của những người chung sống cùng nhau trên thực tế. Tôi mong chờ sẽ có thảo luận tích cực về các khuyến nghị đó.

Bên cạnh cách tiếp cận dựa trên nhân quyền, chúng tôi cũng khuyến khích các nhà làm luật dành đủ thời gian để thực hiện tham vấn công chúng về dự thảo luật để người dân có cơ hội nêu quan điểm của mình với tư cách là người sử dụng cuối cùng của luật. Điều đó sẽ giúp đảm bảo luật bám sát thực tiễn của xã hội Việt Nam hiện đại, trong đó có các nhóm bị gạt ra ngoài lề.
Cuối cùng, tôi hy vọng thảo luận hôm nay sẽ mang lại những gợi ý cụ thể để làm sao có được một bộ Luật Hộ tịch mạnh để bao quát và bảo vệ quyền của mọi công dân.

Cho phép tôi kết thúc bằng lời chúc cho cuộc đối thoại tốt đẹp sáng nay! Chúng ta hay cùng nêu quan điểm và tôi hy vọng chúng ta sẽ có buổi trao đổi sôi động và thẳng thắn.

Xin cảm ơn