Phát biểu bế mạc của ông Nicholas Rosellini, Phó Trợ lý Giám đốc UNDP và Phó Giám đốc Khu vực châu Á-Thái bình dương tại Hội thảo Quốc tế về Cải cách kinh tế vì Tăng trưởng Bao trùm và Bền vững.

25 thg 3 2014

Sự kiện: Hội thảo Quốc tế về Cải cách kinh tế vì Tăng trưởng Bao trùm và Bền vững: Kinh nghiệm Quốc tế và Bài học cho Việt Nam
Địa điểm: Khách sạn Sheraton, Hà Nội, Việt Nam

Kính thưa Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Phương Nga,
Giáo sư Nguyễn Quang Thuấn, Phó Chủ tịch Viện hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam,

Thưa các vị đại biểu, thưa quý bà, quý ông,
Thay mặt UNDP, tôi rất vinh dự và vui mừng được phát biểu bế mạc hội tại hội nghị quốc tế quan trọng này.
Cả khu vực và Việt Nam đã đạt được những tiến bộ chưa từng có trong phát triển kinh tế, dẫn tới những cải thiện hữu hình trong cuộc sống người dân. Châu Á-Thái bình dương hiện chủ yếu là khu vực có thu nhập trung bình. Đồng thời, tỷ lệ người nghèo và các bất bình đẳng gia tăng đang là nguyên nhân gây lo ngại. Bất bình đẳng hiện diện ở giáo dục, y tế, dinh dưỡng, điều kiện sống; và càng phức tạp hơn bởi những chênh lệch trong tiếng nói và sự tham gia do yếu tố giới và dân tộc gây ra.

Tiến bộ phát triển không đồng đều giữa các nước với nhau và trong từng nước có liên quan đến những khác biệt về chất lượng quản trị chính trị, kinh tế và môi trường. Thách thức vẫn còn khắp nơi ở châu Á-Thái bình dương trong việc tăng cường thể chế, cải thiện hành chính công và cung cấp dịch vụ công, và thúc đẩy tiếp cận công lý, minh bạch và giải trình.

Việc giảm thiểu và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu là chìa khóa dẫn tới phát triển con người bền vững trong khu vực này. Xa hơn biến đổi khí hậu, việc quản lý hiệu quả các tài nguyên thiên nhiên như rừng, nước, thủy sản và khoáng vật có tầm quan trọng hàng đầu trong bối cảnh khai thác quá mức tài sản tự nhiên và xuống cấp về môi trường.

Với Việt Nam, thảo luận này diễn ra đúng lúc và thích đáng. Chính phủ đang đánh giá 30 năm Đổi Mới, cuộc cải cách giúp đưa hàng triệu người dân ra khỏi đói nghèo. Khi đất nước tiến lên tiếp, sẽ cần các chính sách và thể chế mới để đảm bảo cho tăng trưởng tăng tốc nhưng điều quan trọng là tăng trưởng cũng phải mang tính bao trùm và bền vững. Như nhiều đại biểu đã nhấn mạnh, những đặc điểm này – tính bao trùm và bền vững – cũng góp phần vào tăng trưởng.

Bây giờ tôi xin nêu lên một số chủ đề then chốt mà hội nghị đã thảo luận và sẽ cố gắng tổng hợp những thông điệp chính nổi lên từ thảo luận này.

Chúng ta bắt đầu với bài phát biểu đề dẫn của Phó Thủ tướng nêu bối cảnh và nhấn mạnh các thách thức chính cần giải quyết trong vai trò của nhà nước với nền kinh tế, hiện đại hóa khu vực nông nghiệp, cơ hội và trở ngại đối với hội nhập mạnh hơn vào khu vực và toàn cầu. Ông cũng đã đề cập những cải cách thể chế và chính sách cần có để tạo điều kiện cho tăng trưởng tiếp tục.

Tổng giám đốc UNDP gợi chúng ta nhớ rằng đây là các thách thức mà nhiều nước phải đối mặt và bà đã nhấn mạnh tầm quan trọng toàn cầu của tính bền vững, tính bao trùm cũng như minh bạch và giải trình để đạt được tiến bộ tiêp theo trong phát triển con người.
Phiên thứ nhất đã nêu tầm quan trọng trong việc giải quyết bất bình đẳng, coi đây là việc đôi bên cùng có lợi đối với tăng trưởng được tăng tốc. Thảo luận đã phác thảo một số cải cách chính sách và thể chế, từ các công cụ kinh tế vĩ mô tới can thiệp cơ cấu.
Chiều qua chúng ta đã xem xét các cải cách tài chính và doanh nghiệp nhà nước để cải thiện tính hiệu suất, năng suất và cạnh tranh. Các ví dụ của Indonesia và Trung Quốc cho thấy rõ là các cơ chế điều tiết kết hợp quản trị kinh tế tốt và kỷ luật thị trường là trọng tâm cho thành công của các nỗ lực cải cách.

Sáng nay chúng ta đã xem xét các bẫy thu nhập trung bình và những nhân tố gây ra chậm lại trong tăng trưởng toàn cầu và ở khu vực. Điều này được khắc họa bởi sự dịch chuyển chậm chạp trong chuỗi giá trị, mức độ bất bình đẳng cao và mức năng suất và cải tiến chậm. Các thách thức mới đòi hỏi cần có chính sách và năng lực thể chế mới. Điều này đặc biệt đúng với phát triển nông nghiệp và nông thôn – nơi phần lớn người nghèo còn hiện diện. Trong giai đoạn phát triển này của Việt Nam, việc hiện đại hóa nông nghiệp vẫn mang tính sống còn; đây rõ ràng là một khu vực đang bình minh chứ không phải đã đến hồi hoàng hôn.

Phiên cuối cùng thảo luận những cơ hội và thách thức liên quan tới hội nhập khu vực và toàn cầu. Nhiều diễn giải đã nêu rõ rằng các hiệp định thương mại tự do tạo ra nơi neo đậu cải cách chính sách và thể chế. Tuy vậy, thành công sẽ không được đảm bảo chừng nào mà các thể chế không mang tính bao trùm và khi mà nền kinh tế Việt Nam bị phân rẽ hơn giữa các khu vực nhà nước và phi nhà nước, nước ngoài và trong nước, chính thức và phi chính thức, nông thôn và thành thị.

Đây là những thảo luận và bài học rất phù hợp cho Việt Nam khi đất nước các bạn đang xem xét chương trình nghị sự cải cách kinh tế trong bối cảnh đánh giá 30 năm Đổi Mới.

Từ lâu UNDP đã là đối tác của Việt Nam trong việc đổi mới mô hình phát triển. Nhìn về phía trước, UNDP sẵn sàng làm sâu sắc và thúc đẩy những thảo luận hữu ích đã có trong vòng một ngày rưỡi qua bằng cách chia sẻ những giải pháp cải tiến và kinh nghiệm liên quan.

Những vấn đề này sẽ là trọng tâm của Báo cáo Phát triển Con người Việt Nam tiếp theo với chủ đề về tăng trưởng bao trùm. Nhiều ý tưởng chính sách thảo luận tại hội nghị này sẽ cung cấp thông tin cho sự tham gia tiếp theo với các cấp cao trong chính phủ Việt Nam trong khuôn khổ Chương trình Lãnh đạo Quản lý cấp cao Việt Nam và những chương trình khác do UNDP hỗ trợ. Đặc biệt, việc thúc đẩy phát triển con người và sinh kế sẽ tập trung vào các cộng đồng dân tộc thiểu số và các vùng xa xôi, cũng như cải thiện cải cách hành chính công ở cấp địa phương, là những chiến lược hứa hẹn mà UNDP mong muốn thực hiện cùng các đối tác.

Đây là phiên bế mạc của chúng ta nhưng không phải là kết cục của đối thoại quan trọng này. Được làm việc ở Việt Nam trong những năm 1990 và thấy những tiến bộ và thảo luận đầy khích lệ ở hội nghị này, tôi vẫn tin tưởng Việt Nam sẽ có những lựa chọn chính sách đúng đắn để đổi mới mô hình phát triển kinh tế và bảo đảm một tương lai thịnh vượng và bền vững cho tất cả mọi người.

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn Bộ Ngoại giao và Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội đã đồng tổ chức hội nghị này cùng UNDP. Chúng tôi đặc biệt cảm ơn các chuyên gia và diễn giả Việt Nam, quốc tế đã chia sẻ hiểu biết của mình.