Bài phát biểu của Bà Louise Chamberlain, Giám đốc Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc tại sự kiện đối thoại chính sách Cải cách trợ cấp xã hội đến năm 2025 do Bộ Lao động thương binh xã hội tổ chức

19 thg 7 2014

Ngày:      19 tháng 7 năm 2014
Sự kiện:   Đối thoại chính sách Cải cách trợ cấp xã hội đến năm 2025 do Bộ Lao động thương binh xã hội tổ chức
Địa điểm: Khách sạn Melia

Kính thưa Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quốc hội về các vấn đề xã hội
Ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ LĐTB & XH
Đại diện Quốc hội
Các đối tác phát triển,
Thưa toàn thể quý vị

Tôi rất vui mừng khi được có mặt tại đây sáng nay để trong buổi đối thoại chính sách về quy hoạch tổng thể cải cách trợ giúp xã hội. UNDP nói riêng và đại gia đình Liên Hợp Quốc tại Việt Nam nói chung rất hân hạnh được hỗ trợ Chính phủ trong việc xây dựng một tầm nhìn rõ ràng về cải cách đất nước nhằm thúc đẩy tăng cường trợ cấp xã hội như một công cụ để phát triển toàn diện và bền vững.

Liên Hợp Quốc hoan nghênh cam kết mạnh mẽ của Chính phủ đối với quá trình cải cách, như được nêu trong Nghị quyết 15 của Đảng và bây giờ chúng ta thấy cải cách đang được tập trung đổi mới về mặt chiến lược, triển khai, là dấu hiệu của việc xây dựng một Kế hoạch tổng thể. Chúng tôi cảm thấy được khuyến khích rất nhiều bởi những chia sẻ của Ông Đàm -Thứ trưởng về ý định rõ ràng của Chính phủ trong việc hiện đại hóa và tăng cường hệ thống trợ giúp xã hội, và để triển khai tận gốc các đề xuất cải cách trong việc thúc đẩy xóa đói giảm nghèo cũng như xây dựng khả năng phục hồi các rủi ro và các lỗ hổng.

Các cam kết và hành động này rất kịp thời. Cải thiện an sinh xã hội, trong đó cải cách trợ cấp xã hội đóng một vai trò quan trọng, đã trở thành một phần thiết yếu của sự đồng thuận chính sách mới trên toàn cầu, được củng cố bởi các cam kết về quyền con người, và chắc chắn sẽ có trong khuôn khổ các mục tiêu phát triển sau năm 2015. Những cải cách này cũng có một sự liên quan đặc biệt đối với các nước có thu nhập trung bình như Việt Nam trong việc ưu tiên và bắt tay vào xây dựng một chính sách phát triển toàn diện và hướng tới các nhóm dễ bị tổn thương nhất của xã hội.

Thưa quý vị,

Nhiều quốc gia đã có kinh nghiệm trong việc cải cách và hiện đại hoá trợ cấp xã hội đóng vai trò quan trọng như thế nào trong việc đảm bảo sự phát triển nhanh và bền vững. Thực tế đã cho thấy, cải cách thành công các hệ thống bảo trợ xã hội đã, đang và vẫn sẽ là một phần của con đường phát triển thành công của nhiều quốc gia có thu nhập cao.

Điều quan trọng cần lưu ý của quá trình chuyển đổi mà nhìn chung các nước phải trải qua ở giai đoạn thu nhập trung bình, đó là nhu cầu phát triển, các đặc trưng của bảo trợ xã hội, và tiến trình từ một trong những ứng phó với các trường hợp khẩn cấp và cung cấp cứu trợ cho người nghèo, cho đến việc xây dựng khả năng phục hồi những rủi ro trong chu kỳ đời sống của con người và đảm bảo cuộc sống tiêu chuẩn tối thiểu cho tất cả người dân.

Một điều quan trọng khác mà chúng ta cần phải lưu ý đó là các quyết định về định hướng chiến lược và tầm nhìn được đưa ra bây giờ khi chúng ta bắt đầu thực hiện cải cách, sẽ định hình hệ thống của chúng ta trong tương lai 20-30 năm sau. Phân tích các nhu cầu thay đổi và bối cảnh, cũng như xác định những thiếu sót của hệ thống hiện tại là việc làm rất quan trọng. Nhưng cũng không kém phần quan trọng đó là việc xây dựng các chính sách hiện có hiệu quả tại Việt Nam, học hỏi từ kinh nghiệm quốc tế, đồng thời thích ứng và áp dụng nền tảng lý thuyết vững chắc trong việc xây dựng định hướng chiến lược.

Tôi muốn nhận xét ngắn gọn về hai đối số thường được gắn liền với cải cách trợ cấp xã hội tiến bộ: đầu tiên trợ cấp xã hội sẽ dẫn đến sự lệ thuộc; hai là ngân sách giới hạn sẽ gây ra những hạn chế trong việc mở rộng mức độ bảo hiểm và lợi ích. Điều đầu tiên chỉ là một suy đoán không có thật, có rất ít bằng chứng cho thấy phạm vi bảo hiểm rộng hơn và cải cách sẽ đảm bảo những tiêu chuẩn cơ bản tối thiểu của cuộc sống cũng như sẽ dẫn đến các khuyến khích có hại. Thay vào đó, trợ cấp xã hội không phải giúp các cá nhân và gia đình dễ bị tổn thương trong việc quản lý rủi ro, mà bằng chứng còn chỉ ra rằng trợ cấp xã hội góp phần khiến năng suất cao hơn và giúp tăng trưởng kinh tế vì người nghèo. Đây là kết quả của việc đầu tư vào nguồn vốn con người.

Chúng ta sẽ được nghe nhiều hơn trong ngày hôm nay về các bằng chứng hỗ trợ cho nghiên cứu này từ Tiến sĩ Stephen Kidd và những phân tích thú vị mà tổ chức của ông đã thực hiện.

Đối với các nguồn tài chính, điều quan trọng là chúng ta không nên chỉ tính đến các vấn đề của hạn chế ngân sách, mà chúng ta cần phải tính đến những lợi ích kinh tế được cải thiện bởi trợ cấp xã hội. Bằng cách giảm rủi ro, tăng cường đầu tư, thúc đẩy sự gắn kết xã hội và năng suất, và bằng cách góp phần giúp bình ổn trong thời gian suy thoái kinh tế, các chính sách này có thể đóng góp to lớn cho tăng trưởng kinh tế.

Tôi chắc chắn rằng việc cân bằng giữa những lợi ích và chi phí này sẽ có hiệu quả tốt ở Việt Nam nơi mà tăng trưởng nhanh và toàn diện vẫn là một ưu tiên chính, và củng cố mô hình tăng trưởng mới bắt nguồn từ một nền kinh tế năng động và hiệu quả hơn. Một hệ thống hiện đại của cải cách xã hội sẽ cung cấp cho người dân dễ bị tổn thương ở Việt Nam một mạng lưới an toàn và một sự trợ giúp khi thiếu thốn, nhằm đảm bảo sự tham gia tích cực của họ trong nền kinh tế và đảm bảo sự hòa nhập của họ trong xã hội.

Cuối cùng, tôi cũng bày tỏ sự đánh giá cao của chúng tôi với những cam kết của Chính phủ trong việc đảm bảo rằng việc chuẩn bị Kế hoạch tổng thể đã được tư vấn và tích cực tham gia của các bộ ban ngành và các đối tác phát triển quốc tế khác nhau cũng như các đối tượng chính sách hiện hành. Một quá trình tham vấn toàn diện là rất quan trọng cho tất cả các bên liên quan, nhưng nó còn đặc biệt quan trọng hơn đối với các đối tượng thụ hưởng hiện tại khi họ có thể đóng góp vào một khung tầm nhìn cho tương lai và định hướng chiến lược để đảm bảo hiệu quả của kế hoạch mới.

Đối với UNDP, chúng tôi mong muốn được hỗ trợ nhóm soạn thảo dưới sự lãnh đạo của Bộ LĐTBXH, với đầu vào là các kỹ thuật khác nhau, bao gồm cả nghiên cứu, các công cụ phân tích và hỗ trợ phát triển năng lực, để đưa ra một bản kế hoạch tổng thể dựa trên bằng chứng.

Tôi muốn nhấn mạnh cải cách chính sách trợ cấp xã hội trung ương là nhiệm vụ của Liên Hợp Quốc tại Việt Nam. Tuyên ngôn Quốc tế về Quyền con người năm 1948 khẳng định rằng tất cả mọi người đều có quyền hưởng mức sống và tiếp cận với các dịch vụ xã hội thiết yếu, cũng như được bảo vệ khỏi những hoàn cảnh khó khăn ngoài tầm kiểm soát của họ.

Đến nay, nhiều cơ quan và tổ chức của Liên Hợp Quốc trong đó có UNDP, UNICEF, UNFPA, UNWOMEN và ILO đã có những đóng góp lâu dài và bổ sung trong lĩnh vực này, chẳng hạn như sáng kiến trợ cấp xã hội, cung cấp bảo trợ xã hội có tính đến độ nhạy cảm của trẻ em, và tăng cường trợ cấp xã hội và bảo hiểm xã hội. Là một nhóm chung của Liên Hợp Quốc chúng tôi cam kết giúp mang lại ảnh hưởng đến những cải cách tiến bộ đó sao cho phù hợp với mục đích của họ.

Thưa quý vị, cảm ơn quý vị đại biểu đã lắng nghe, và tôi rất mong đợi một cuộc đối thoại thú vị ngày hôm nay.

Xin cảm ơn